Azerbaycan'dan, Türkiye'den, BDT ülkelerinden ya da Arap dünyasından birçok sanatçı için yurt dışındaki ilk konser bir festival sahnesi olmaz. Almanya'da bir derneğin kiraladığı salon, Polonya'da bir öğrenci topluluğunun etkinliği ya da Dubai'de veya Londra'da yaşayan hemşehrilerin düzenlediği bir kulüp gecesi olur. Diaspora konserleri memleketteki sahnelerden küçüktür ama iyi kurulursa başka bir ülkede gerçek bir dinleyici kitlesinin temeli olabilir.
Dinleyicilerinin zaten olduğu yerden başla
Kimseye yazmadan önce verilerine bak. Dinlenme raporları ülkeleri, çoğu zaman şehirleri de gösterir; YouTube ve Instagram ise izleyicilerinin ve takipçilerinin nerede yaşadığını. Yurt dışından "Bizim şehre ne zaman geliyorsun?" diye yazan insanların mesajları da sayılır.
Tek bir şehirde göze çarpan bir yoğunluk gitmek için bir sebeptir. On ülkeye ince ince dağılmış dinleyiciler ise en azından şimdilik değil. İlk yolculuk için bir iki şehir yeterli. Umut üzerine kurulmuş beş şehirlik bir turne genellikle yarı boş salonlar ve bütçede bir delikle biter.
CULT panelinde her raporlama döneminde ülkelere göre dinlenmeler görünür; bu da belirli bir ülkedeki ilginin istikrarlı mı yoksa sadece iyi geçen tek bir ay mı olduğunu görmene yardım eder.
Diaspora konserlerini aslında kim düzenler
Diaspora konserlerini çoğu zaman tam zamanlı organizatör olmayan insanlar kurar:
- bayramlar ve milli günler etrafında etkinlik yapan dernekler ve kültür kuruluşları;
- senin bölgenden çok öğrencinin okuduğu üniversitelerdeki öğrenci toplulukları;
- tek bir topluluğa yönelik etkinliklerde uzmanlaşmış, birkaç şehirde çalışan organizatörler;
- belirli bir kitleye düzenli geceler yapan restoranlar, kulüpler ve mekânlar;
- toplulukla güçlü bağları olan etkinlik ve düğün ajansları.
Yazarken kısa tut: kim olduğun, bir canlı performans videosu, onların şehrinde kaç dinleyicin olduğu (dönem ve kaynakla), hangi tarihlerde gelebileceğin ve teknik olarak neye ihtiyacın olduğu. Tek sayfalık bir basın dosyası ekle. O organizatör için daha önce sahneye çıkmış bir sanatçının tavsiyesi, her türlü soğuk mesajdan daha çok işe yarar.
Hayale göre değil, salona göre seç
Yüz elli kişilik dolu bir salon, sekiz yüz kişilik yarı boş bir salondan daha iyi bir ilk konserdir. Atmosfer daha iyi olur, fotoğraflar daha iyi çıkar ve organizatörün seni yeniden çağırması için bir sebep oluşur.
Organizatörle şunları konuş:
- mekânın kapasitesi ve gerçekçi olarak kaç bilet satmayı beklediği;
- tarih: toplulukta çakışabilecek ya da işe yarayabilecek bayramları ve etkinlikleri hesaba kat;
- daha fazla insan çekmek için sahneyi yerel bir sanatçı ya da başka bir konukla paylaşmak;
- bilet fiyatları: bunları genellikle organizatör yerel koşullara göre belirler.
Vizeler, izinler ve evraklar
İlk yolculuklar en çok burada aksar. Kurallar pasaportuna, gideceğin ülkeye ve sana ücret ödenip ödenmediğine bağlıdır. Birçok ülkede ücret karşılığında sahneye çıkmak, tek bir gece için bile, özel bir vize türü ya da çalışma izni gerektirir ve turist vizesi bunu kapsamayabilir.
Güncel kuralları yıllar önce turneye çıkmış bir arkadaşından değil, konsolosluktan ya da başka bir resmi kaynaktan öğren. Erken başla, çünkü başvurular haftalar sürebilir ve genelde organizatörden bir davet mektubu ya da sözleşme istenir. Ücretinden yerel vergi kesilip kesilmeyeceğini sor, enstrümanlarını ya da ekipmanını gümrükten geçirip geri getirmek için neler gerektiğini öğren.
Para ve anlaşma
Yaygın modeller şunlardır: sabit ücret, bilet satışından pay ya da garanti edilen bir alt sınır artı onun üstündeki satıştan pay. Hangisini seçersen seç yazıya dök; iki tarafın onayladığı ayrıntılı bir e-posta bile olur. Şunları yaz:
- ücret ya da pay oranı, para birimi ve ödeme zamanı, mümkünse kapora ile;
- uçak bileti, konaklama ve şehir içi ulaşımı kimin ödeyeceği;
- ses mühendisi, sahne ekipmanı ve senin getireceklerin, örneğin altyapılar ya da stem'ler;
- sahne süresi, ses kontrolü zamanı ve taraflardan biri iptal ederse ne olacağı.
Hayali bir şarkıcı olan Ece Toprak, Hamburg'daki ilk konserini birkaç sesli mesajla ayarlamış ve otel masrafını organizatörün karşılayacağını düşünmüştü. Organizatör de onun karşılayacağını düşünüyordu. İki satırlık bir e-posta ikisini de tatsız bir akşamdan kurtarırdı.
Yolculuğu değerlendir
İlk diaspora konseri nadiren ücret içindir; asıl mesele gelen insanlardır. İletişim bilgilerini topla: Hayranlarını e-posta listene ya da Telegram kanalına davet et, seyirciyle fotoğraf çek, sosyal medya için birkaç şarkıyı kayda al.
Yolculuğu sadece konserle sınırlama. Topluluğun radyosunu ya da yerel bir medya kuruluşunu ziyaret et, şehirdeki başka organizatörlerle tanış, sahneyi paylaştığın sanatçılarla konuş. Döndükten sonra organizatöre herkesin önünde teşekkür et, en iyi videoyu paylaş ve sonraki haftalarda verilerini izle. O şehirden gelen dinlenmeler artarsa, geri dönmek için bir sebebin ve bir sonraki organizatöre sunacağın çok daha güçlü bir hikâyen olur.