Kiçik otaq miks üçün ən çətin yerdir. Divarlar qulağına yaxındır, səsin getməyə yeri yoxdur, ona görə əvvəl dinamiklərdən çıxan səsi, bir neçə millisaniyə sonra isə eyni səsin masadan, yan divarlardan və tavandan qayıdışını eşidirsən. Nəticədə miks evdə yaxşı gəlir, başqa yerdə isə pis. Bunun çoxunu düzəltmək üçün studiya büdcəsi lazım deyil. Hər şeyi düzgün yerləşdirməli, lazımi nöqtələrdə səsi uducu material qoymalı və səsin hansı hissəsinə inanmamağı bilməlisən.
Kiçik otaq səsinə nə edir
İki şey pozulur. Birincisi əksolunmalardır: səs bərk səthə dəyib geri qayıdır, stereo şəkli bulandırır və orta, yüksək tezlikləri dumanlı edir. İkincisi basın yığılmasıdır. Aşağı notların dalğa uzunluğu çox böyükdür, kiçik otaqda onlar bəzi tezliklərdə üst-üstə yığılır, bəzilərində isə bir-birini söndürür. Bas xəttinin bir notunda nəhəng səslənən, növbətisində yoxa çıxan kik adətən otağın günahıdır, miksin yox.
Əvvəldən iki anlayışı fərqləndir. Akustik düzəliş otağın daxilində səsin necə gəldiyini dəyişir. Səs izolyasiyası isə səsin otaqdan çıxmasının və ya içəri girməsinin qarşısını alır. Bunlar fərqli işlərdir, yumurta qutuları və nazik köpük ikisini də yaxşı görmür.
Əvvəl dinamikləri və masanı yerləşdir
Yerləşdirmə pul tələb etmir və ən böyük fərqi verir, ona görə heç nə almamışdan əvvəl bundan başla.
- Dinamikləri və başını təxminən bərabərtərəfli üçbucaq şəklində qur, yüksək tezlikli dinamiklər qulaq səviyyəsində və sənə yönəlmiş olsun.
- Düzbucaqlı otaqda qısa divar boyunca işləməyə çalış, dinamiklər otağın uzunluğuna doğru baxsın. Bas çox vaxt uzun divara baxanda olduğundan daha bərabər çıxır.
- Dinamikləri arxadakı divardan uzaqlaşdır. Divara sıxılanda bas şişir. Hətta 20-30 santimetr də kömək edir.
- Başını otağın tam ortasına qoyma, kürəyini də divara dayama. Basla dolu bir trek çal, stulu bir az irəli-geri çək və aşağı tezliklərin ən bərabər eşidildiyi yerdə dayan.
- Dinamikləri birbaşa masanın üstünə yox, dayaqlara və ya xüsusi izolyasiya altlıqlarına qoy ki, masa basla birlikdə titrəməsin.
İlk əksolunma nöqtələrini uddur
İlk əksolunma nöqtələri yan divarlarda, tavanda və qabaq divarda dinamikdən çıxan səsin sənə çatana qədər bir dəfə qayıtdığı yerlərdir. Ən çox ziyanı onlar verir və tapmaq asandır. Miks mövqeyində otur, dostun divar boyunca kiçik güzgü gəzdirsin. Güzgüdə dinamiki gördüyün hər yer əksolunma nöqtəsidir. Lentlə işarələ və oraya uducu qoy, başının üstündəki tavana da bir dənə. Təkcə bu stereo şəkli xeyli aydınlaşdırır.
Akustik panelləri özün düzəlt
Sadə panel taxta çərçivədir, içi tikinti üçün nəzərdə tutulmuş mineral yun (daş yun) və ya sıx izolyasiya lövhəsi ilə doldurulur, üzü parça ilə örtülür. Addımlar qısadır:
- İmkanın çatdığı qədər dərin taxta çərçivə düzəlt. On santimetr yaxşı hədəfdir, çünki qalın panel daha aşağı tezlikləri udur.
- İçinə çərçivədən azca böyük kəsilmiş izolyasiya yerləşdir ki, özü tutsun.
- Üzünü nəfəs alan parça ilə, məsələn nazik pambıq və ya cut ilə örtül. Heç vaxt polietilenlə yox.
- İşarələdiyin nöqtələrdə asın və ya yerə dayayın. Panelin arxasında divarla arasında kiçik boşluq qalsa, aşağı tezlikləri daha yaxşı udur.
İzolyasiyanı kəsəndə maska, əlcək və uzun qollu geyim istifadə et, bütün tərəfləri parça ilə bağla ki, lifləri nəfəs almayasan. Satıcıdan otaq daxilində istifadə üçün təhlükəsiz material istə.
Bas tələləri, xalça və pərdə
Bas künclərdə yığılır, ona görə künclərdəki qalın uducular ucuz yollarla əldə edə biləcəyin ən güclü təsiri verir. Onların həqiqətən işləməsi üçün qalın olmalıdır, nazik tələ aşağı tezliklərdə demək olar ki, heç nə etmir. Dinamiklərin arxasındakı iki küncdən başla.
Ev əşyaları isə yüksək tezliklər üçün kömək edir:
- Səninlə dinamiklər arasındakı xalça döşəmədən qayıdan səsi azaldır.
- Pəncərədəki və ya boş divardakı qalın pərdə yüksək tezlikləri yumşaldır.
- Dolu kitab rəfi səsi səpələyir, yəni pulsuz diffuzor kimi işləyir.
Otağın ortasında bir dəfə əl çal. Cingiltili əks-səda eşidirsənsə, iki çılpaq divar səsi bir-birinə qaytarır, onlardan birinə panel və ya pərdə bunu kəsəcək. Həddini də aşma: həddindən çox uducu olan otaq ölü səslənir və sən miksdə yüksək tezlikləri şişirtməyə başlayırsan. Addım-addım əlavə et və hər dəfə dinlə.
Aşağı tezlikləri qulaqlıqla yoxla
Hətta akustik düzəliş edilmiş kiçik otaq belə bas üçün ikinci rəy tələb edir. Qulaqlıqda otaq problemi yoxdur, ona görə kik ilə basın balansını və aşağının təmizliyini göstərir. Amma qulaqlıq ikinci rəydir, əvəzedici deyil, çünki stereo genişliyi şişirdir və basın fiziki hissini vermir.
Etibarlı qayda belədir: yaxşı tanıdığın bir kommersiya trekini otaqda və qulaqlıqda çal, sonra öz miksini də hər ikisində. Basın hər iki yerdə referansdan yüksək və ya zəifdirsə, bu miks problemidir. Yalnız otaqda dəyişirsə, bu otaq problemidir və həmin hissədə qulaqlığa güvənməli olduğunu bilirsən.
Düzgün yerləşdirmə və bir neçə yaxşı düzəldilmiş panel pis yerdəki bahalı avadanlıqdan üstündür. Dinamiklərin yerini dəyiş, əksolunma nöqtələrini tap, bir neçə panel düzəlt və daha çox pul xərcləməzdən əvvəl bir həftə dinlə.