Köhnə mahnılar yaxşı səbəblərlə geri qayıdır. Bəlkə ilk sinqlın illər əvvəl artıq birlikdə işləmədiyin leybl vasitəsilə çıxıb, bəlkə dostun onu öz hesabından yükləyib, ya da metadata ilk gündən səhv olub. Bəlkə də nəhayət daha yaxşı masterin var. Yenidən buraxmaq çox vaxt yaxşı fikirdir, amma bir neçə tələsi var və onların çoxu bu işə tamamilə yeni reliz kimi yanaşmaqdan yaranır.
Eyni yazıdır, yoxsa yeni?
Bu sualla başla, çünki qalan hər şey ondan asılıdır.
ISRC ümumən mahnını yox, konkret bir səs yazısını tanıdan koddur. Tam eyni səsi yenidən buraxırsansa, bu, eyni yazıdır və ilkin ISRC kodunu saxlamalıdır. Kodu adətən köhnə distribütorun hesabında, köhnə reliz sənədlərində tapa, ya da relizi kim buraxıbsa, ondan öyrənə bilərsən.
Səs dəyişibsə, bu, adətən yeni ISRC ilə yeni yazı sayılır. Buraya yeni miks, aydın şəkildə fərqli səslənən remaster, yenidən yazılmış vokal və ya mahnının bütövlükdə yenidən yazılması daxildir. Tural Səsin "Payız" mahnısının yeni nağaralarla 2025 versiyası, mahnı eyni olsa da, 2019-cu ilin orijinalından fərqli yazıdır.
Yeni səs üçün köhnə ISRC-ni təkrar istifadə etmə, eyni səsə də sadəcə təzə görünsün deyə yeni kod vermə. Hər ikisi tarixçəni və hesabatları qarışdırır.
Köhnə streamlərə nə olur
Dinləmə sayğacı və pleylistlərdəki yer sənə və ya mahnıya yox, platformadakı relizə məxsusdur. Köhnə reliz silinəndə adətən onun sayğacı və pleylist yerləri də onunla birlikdə gedir.
ISRC eyni olanda və səs üst-üstə düşəndə platformalar bəzən yeni relizi köhnə ilə əlaqələndirib tarixçənin bir hissəsini saxlaya bilir. Bu, zəmanətli deyil və hər platformadan asılıdır, ona görə planını bunun üzərində qurma. Sənin halında nəyin mümkün olduğunu distribütorundan soruş. Bir çox distribütor həm də ilkin çıxış tarixini qeyd etməyə imkan verir ki, mahnı öz həqiqi ili ilə göstərilsin.
Ən təhlükəsiz ardıcıllıq sadədir:
- Yenidən relizi göndər və onun hər yerdə çıxmasını gözlə.
- Linklərini yenilə və pleylist kuratorlarından yeni versiyaya keçməyi xahiş et.
- Yalnız bundan sonra köhnə relizin silinməsini istə.
Beləliklə, mahnının heç yerdə olmadığı bir an yaranmır.
İki nüsxə niyə problemdir
Hər iki versiyanı saxlamaq zərərsiz görünür, amma problem yaradır:
- Dinləyicilər və pleylistlər iki nüsxə arasında bölünür və heç biri güclü görünmür.
- Platformalar iki relizdəki eyni səsi təkrar kontent sayıb onlardan birini silə bilər, özü də mütləq sənin istədiyini yox.
- YouTube-da eyni yazıya Content ID vasitəsilə iki sahibin iddia etməsi münaqişə yaradır və o həll olunana qədər gəlir saxlanıla bilər.
- Artist profilində eyni mahnı iki dəfə görünür, çox vaxt da fərqli koverlərlə.
Hər iki versiyanın əlçatan olmasını istəyirsənsə, onlar həqiqətən fərqli olmalıdır. Məsələn, orijinal və adında aydın şəkildə akustik və ya remaster yazılmış, öz ISRC-si olan versiya.
Köhnə versiyanı düzgün silmək
Köhnə versiyanı yalnız onu buraxan silə bilər: keçmiş leybl, köhnə distribütor və ya onu yükləyən dost. Onlarla əvvəlcədən əlaqə saxla, planı izah et və yeni reliz çıxandan sonrakı bir tarixdə razılaş. Silinmənin yazılı təsdiqini istə, mahnını Content ID-də qeydiyyata salıblarsa, həmin iddiaları da götürmələrini xahiş et.
Onlarla əlaqə saxlaya bilmirsənsə, sadəcə ikinci nüsxəni yükləyib yaxşı nəticəyə ümid etmə. Sahibliyini sübut edən nə varsa topla və göndərməzdən əvvəl vəziyyəti yeni distribütoruna izah et.
Hər şeydən əvvəl hüquqları yoxla
Yenidən reliz köhnə müqavilələri oxumaq üçün yaxşı fürsətdir. Mahnını sən yaratmış olsan da, bəzi şeylər sənə məxsus olmaya bilər:
- Master. Yazının pulunu leybl ödəyibsə və ya relizi o buraxıbsa, müqavilə hüquqları ona illərlə və ya həmişəlik verə bilər. Onda eyni yazını yenidən buraxmaq üçün leyblin icazəsi lazımdır.
- Bit. İcarəyə götürülmüş bitin limitləri və ya bitmə tarixi ola bilərdi.
- Həmmüəlliflər və feat artistlər. Onlar yeni relizə razılıq verməlidir, xüsusən kreditlər dəyişirsə.
- Kover. İlkin reliz üçün lisenziya ilə alınmış foto və ya dizayn yenisini əhatə etməyə bilər.
Distribütorlar səndən bütün səs, kover və materiallara sahib olmağı və ya onlar üçün icazən olmasını gözləyir. CULT-da komanda hər relizi göndərilməzdən əvvəl yoxlayır və hüquqlarla bağlı nəsə aydın deyilsə, istənilən düzəlişlər portalda görünür. Cavabları əvvəlcədən hazır saxlamaq işi xeyli sürətləndirir.
Göndərməzdən əvvəl qısa siyahı
- İlkin ISRC kodu və ya bunun yeni kodla yeni yazı olması barədə aydın qərar.
- Köhnə leybl və ya distribütorla silinmə tarixi barədə yazılı razılaşma.
- Lazım olan yerlərdə həmmüəlliflərin, feat artistlərin və bit prodüserinin icazəsi.
- Hüququ sənə məxsus olan və yeni relizin adı və artist adı ilə üst-üstə düşən kover.
- Eyni yazını yenidən buraxırsansa, ilkin çıxış tarixi.
- Linklər üçün plan: hansı paylaşımlarda, biolarda və pleylistlərdə yeni versiya göstərilməlidir.
Bu ardıcıllıqla edilmiş yenidən reliz dinləyicilərə sadə bir yeniləmə kimi görünür və sənin istədiyin də elə budur.