Eski şarkılar iyi sebeplerle geri döner. Belki ilk single'ın yıllar önce artık çalışmadığın bir plak şirketiyle çıktı, belki bir arkadaşın onu kendi hesabından yükledi ya da meta veriler ilk günden yanlıştı. Belki de sonunda daha iyi bir master'ın var. Yeniden yayınlamak çoğu zaman iyi bir fikirdir ama birkaç tuzağı var ve çoğu, işe tamamen yeni bir yayın gibi yaklaşmaktan doğar.
Aynı kayıt mı, yeni bir kayıt mı?
Bu soruyla başla, çünkü geri kalan her şey ona bağlı.
ISRC genel olarak şarkıyı değil, belirli bir kaydı tanımlayan koddur. Birebir aynı sesi yeniden yayınlıyorsan bu aynı kayıttır ve orijinal ISRC'sini korumalıdır. Kodu genelde eski dağıtımcının hesabında, eski yayın belgelerinde bulabilir ya da yayını kim yaptıysa ondan öğrenebilirsin.
Ses değiştiyse bu genelde yeni ISRC'li yeni bir kayıt sayılır. Yeni miks, belirgin biçimde farklı tınlayan bir remaster, yeniden kaydedilmiş vokal ya da şarkının baştan kaydı buna dahildir. Kaan Erdem'in "Kağıt Gemiler" şarkısının yeni davullu 2025 versiyonu, şarkı aynı olsa da 2019 orijinalinden farklı bir kayıttır.
Yeni ses için eski ISRC'yi yeniden kullanma, aynı sese de sırf taze görünsün diye yeni kod verme. İkisi de geçmişi ve raporları karıştırır.
Eski dinlenmelere ne olur
Dinlenme sayacı ve çalma listelerindeki yerler sana ya da şarkıya değil, platformdaki yayına aittir. Eski yayın kaldırıldığında genelde sayacı ve liste yerleri de onunla birlikte gider.
ISRC aynıysa ve ses eşleşiyorsa platformlar bazen yeni yayını eskisiyle ilişkilendirip geçmişin bir kısmını koruyabilir. Bu garanti değildir ve her platforma göre değişir, o yüzden planını bunun üzerine kurma. Senin durumunda neyin mümkün olduğunu dağıtımcına sor. Birçok dağıtımcı ayrıca orijinal çıkış tarihini girmene izin verir; böylece şarkı gerçek yılıyla görünür.
En güvenli sıra basit:
- Yeniden yayını gönder ve her yerde yayına girmesini bekle.
- Linklerini güncelle ve çalma listesi küratörlerinden yeni versiyona geçmelerini iste.
- Ancak bundan sonra eski yayının kaldırılmasını talep et.
Böylece şarkının hiçbir yerde olmadığı bir an oluşmaz.
İki kopya neden sorun
İki versiyonu da yayında bırakmak zararsız görünür ama sorun çıkarır:
- Dinleyiciler ve listeler iki kopya arasında bölünür, hiçbiri güçlü görünmez.
- Platformlar iki yayındaki aynı sesi kopya içerik sayıp birini kaldırabilir, üstelik illa senin seçeceğini değil.
- YouTube'da aynı kayıt için Content ID üzerinden iki sahibin hak talep etmesi çakışma yaratır ve çözülene kadar gelir bekletilebilir.
- Sanatçı profilinde aynı şarkı iki kez görünür, çoğu zaman farklı kapaklarla.
İki versiyonun da erişilebilir olmasını istiyorsan gerçekten farklı olmaları gerekir. Örneğin orijinal ve kendi ISRC'si olan, adında açıkça akustik ya da remaster yazan bir versiyon.
Eski versiyonu doğru şekilde kaldırmak
Eski versiyonu yalnızca onu yayınlayan kaldırabilir: eski plak şirketi, eski dağıtımcı ya da onu yükleyen arkadaşın. Onlarla erkenden iletişime geç, planı anlat ve yeni yayın çıktıktan sonraki bir tarihte anlaş. Kaldırmanın yazılı teyidini iste; şarkıyı Content ID'ye kaydettilerse o talepleri de bırakmalarını rica et.
Onlara ulaşamıyorsan ikinci bir kopya yükleyip şansına güvenme. Sahipliğini kanıtlayan ne varsa topla ve göndermeden önce durumu yeni dağıtımcına anlat.
Her şeyden önce hakları kontrol et
Yeniden yayın, eski sözleşmeleri okumak için iyi bir fırsattır. Şarkıyı sen yapmış olsan bile bazı şeyler sana ait olmayabilir:
- Master. Kaydı bir plak şirketi finanse ettiyse ya da yayınladıysa, sözleşme haklarını ona yıllarca ya da süresiz verebilir. O zaman aynı kaydı yeniden yayınlamak için şirketin izni gerekir.
- Beat. Kiralık bir beat'in sınırları ya da bitiş tarihi olabilir.
- Ortak yazarlar ve konuk sanatçılar. Özellikle krediler değişiyorsa yeni yayına onay vermeleri gerekir.
- Kapak. İlk yayın için lisanslanmış bir fotoğraf ya da tasarım yenisini kapsamayabilir.
Dağıtımcılar tüm ses, görsel ve malzemelerin sahibi olmanı ya da bunlar için iznin olmasını bekler. CULT'ta ekip her yayını gönderilmeden önce inceler ve haklarla ilgili belirsiz bir şey varsa istenen değişiklikler portalda görünür. Cevapları önceden hazır etmek çok daha hızlıdır.
Göndermeden önce kısa kontrol listesi
- Orijinal ISRC ya da bunun yeni kodlu yeni bir kayıt olduğuna dair net bir karar.
- Eski plak şirketi ya da dağıtımcıyla kaldırma tarihi konusunda yazılı bir mutabakat.
- Gereken yerlerde ortak yazarların, konuk sanatçıların ve beat prodüktörünün izni.
- Hakları sana ait olan ve yeni yayının adı ve sanatçı adıyla uyuşan bir kapak.
- Aynı kaydı yeniden yayınlıyorsan orijinal çıkış tarihi.
- Linkler için bir plan: hangi gönderilerde, biyografilerde ve listelerde yeni versiyon yer almalı.
Bu sırayla yapılan bir yeniden yayın, dinleyicilere basit bir güncelleme gibi görünür ve senin istediğin de tam olarak budur.