Musiqi ilə oxunan şeir, spoken word albomu və ya səsə yazılmış mühazirə adətən musiqi platformalarına çıxa bilər. Tam audiokitab və ya podkast isə çox vaxt çıxmır və öz platformalarında daha yaxşı işləyir. Sərhəd hər yerdə eyni deyil, ona görə istehsala pul xərcləməzdən əvvəl platformanın və distribyutorun qaydalarına bax.
Praktik sual həmişə eynidir: insanlar bunu necə dinləyəcək? Albom kimi, yəni treklərlə, adla və təkrar dinləmələrlə dinləyəcəksə, yeri musiqi mağazasıdır. Kitab və ya veriliş kimi, fəsillər və ya epizodlarla dinləyəcəksə, yeri orası deyil.
Musiqi platformasına nə uyğundur
Musiqi mağazalarında və stream platformalarında danışıq yazıları üçün yer var, çox vaxt spoken word kimi janrın altında. Adətən bu formatlar uyğun gəlir:
- Musiqi ilə şeir: bit, piano və ya qrup üzərində oxunan şeir, sinql və ya albom kimi.
- Spoken word albomları: hər biri öz adı olan, istənilən ardıcıllıqla dinlənə bilən ayrı parçalar.
- Stand-up və monoloq yazıları: treklərə bölünmüş çıxışlar.
- Moizələr, mühazirələr və dini tilavətlər: qısa, bütöv parçalar, kolleksiya kimi.
- Meditasiya və yuxu yazıları: çox vaxt arxada səs və ya musiqi olan idarə olunan səs.
Bunların ortaq cəhəti hər trekin tək dayanmasıdır. İnsan dördüncü trekə basıb dinləyə və çıxıb gedə bilər. Arxa fonda musiqi kömək edir, amma spoken word üçün məcburi deyil.
Audiokitab və podkast platformalarına nə aiddir
Otuz fəslə bölünmüş, səslə oxunan roman audiokitabdır, audiokitab platformaları da bunun üçün qurulub: orada oxucu, fəsil, əlfəcin və harada dayandığın bəlli olur. Podkast isə tamam başqa işləyir. O, podkast hostundan gələn lent vasitəsilə yayımlanır və yeni epizodlar zamanla əlavə olunur.
Kitabı onlarla trekə bölüb "albom" kimi çıxarmaq pis fikirdir. Bu, dinləyicini çaşdırır, artist səhifəsini doldurur və tez-tez mağazanın məzmun qaydalarını pozur; reliz rədd edilə və ya sonra silinə bilər. Platformalar bu barədə qaydalarını dəyişir də, ona görə keçən il kimsənin nə etdiyinə yox, cari qaydalara bax.
Hansı tərəfdə olduğuna əmin deyilsənsə, təqdim etməzdən əvvəl distribyutorun dəstəyindən soruş. İki sətirlik sual rədd olunmuş relizdən ucuzdur.
Mətn səninki deyilsə, hüquqlar
Problemlərin çoxu buradan başlayır. Başqasının yazdığı sözləri oxumaq sənə onlara hüquq vermir.
- Hələ sağ olan müəllifin şeiri və ya kitabı: müəllifdən və ya naşirindən icazə lazımdır. Şeirin ifası həmin mətnin istifadəsidir, səsi özün yazsan belə.
- İctimai mülkiyyətdəki mətnlər: əsərin sərbəst olub-olmaması ölkədən və müəllifin nə vaxt vəfat etməsindən asılıdır. İctimai mülkiyyətdəki şeirin özünün çəkdiyin yazısı sənindir, amma müasir tərcümə və ya konkret nəşr adətən ayrıca qorunur.
- Dini mətnlər: orijinal mətn sərbəst ola bilər, amma konkret tərcümə, şərh və ya mövcud yazı kiməsə məxsus ola bilər.
- Sitatlar və semplar: film, nitq və ya başqa yazıdan audionu götürürsənsə, qısa sitat da icazə tələb edir.
İcazələri yaz və saxla. Müəllifi sözlərin müəllifi, özünü isə ifaçı kimi göstər ki, metadata kimin nə etdiyi barədə dürüst olsun. Artist təqdim etdiyi hər şeyə sahib olmalı və ya icazəsi olmalıdır, mətnlər də buna daxildir.
Relizi hazırla
Danışıq yazısı hər qüsuru göstərir. Fon küyü, dil şaqqıltıları və qeyri-bərabər səs bitin altında olduğundan daha çox seçilir. Ona görə:
- Ən sakit otaqda yaz və mikrofonu sabit məsafədə saxla.
- Şaqqıltıları və uzun fasilələri təmizlə, amma təbii nəfəsləri saxla ki, doğranmış kimi səslənməsin.
- Bütün treklərdə səviyyəni bərabər saxla, kəsilmə (clipping) olmasın.
- Hər trekə aydın ad ver, "Hissə 1", "Hissə 2" yox.
- Məzmunun dilini düzgün seç və kobud sözləri dürüst işarələ.
Hazır olduqdan sonra bütün treki başdan sona bir dəfə qulaqlıqla, bir dəfə də telefon dinamikində dinlə; danışıq yazısı kiçik dinamikdə də aydın anlaşılmalıdır.
Fayl tələblərinə gəlincə, CULT portalı WAV audio və dəqiq 3000 × 3000 px JPG kover istəyir; istənilən distribyutor üçün bu, hazırlaşmağa yaxşı standartdır.
Dinləyicilərin tapmasına kömək et
Danışıq relizi mahnıdan fərqli tapılır. İnsanlar şairin adını, mövzunu və ya şeirin başlığını axtarır, ona görə sadə, axtarıla bilən başlıqlar seç. Relizi sosial səhifələrdə və klip çəkirsənsə, videoda eyni şəkildə təsvir et. Mətnin ekranda göründüyü, bir çəkilişlə çəkilmiş oxu şeir üçün çox şey edə bilər.
Spoken word yazısının sinql kimi qazanc gətirəcəyini gözləmə. Auditoriyası daha kiçik və daha sadiqdir. Onun yaxşı etdiyi iş şairə və ya natiqə musiqi dinləyicilərinin yanında yer verməkdir, təmiz və dürüst reliz isə başlanğıcın yoludur.