Müziğini kendin yayınlasan bile her yayının bir plak şirketi alanı vardır. Oraya sanatçı adını yazabilir ya da kendi plak şirketi adını, yani tüm yayınlarının üstünde duracak bir imprint kullanabilirsin. Bunu yapmak kolay, sonradan geri almak ise zahmetli. O yüzden onuncu yayından sonra değil, ilkinden önce düşünmeye değer.
Yayındaki plak şirketi adı aslında nedir
Plak şirketi adı bir metadata satırıdır. Platformlar onu genellikle yayının künyesinde, çoğu zaman albüm ya da single'ın altındaki ℗ satırının yakınında gösterir. Kaydı kimin yayınladığını söyler. Büyük bir şirket olması gerekmez: pek çok bağımsız yayında orada sanatçının kendi seçtiği bir ad yazar.
İmprint kendiliğinden bir işletme değildir. Alana "Rüzgârgülü Plak" yazmakla ne bir şirket, ne bir banka hesabı, ne de bir marka tescili oluşur. Adı tescil ettirip ettirmemek ayrı bir karardır ve ülkene, planlarına bağlıdır.
Ad, müziğin kime ait olduğunu da değiştirmez. Kaydı sen yaptıysan ve parasını sen ödediysen, alanda sanatçı adın da yazsa imprint de yazsa master senindir. İleride bu adla bir şirket kurup hakları ona devretmek istersen, bu kâğıt üzerinde ayrı bir adımdır ve bir avukat ya da mali müşavirle konuşarak yapmak en iyisidir.
Kendi plak şirketi adın ne zaman işe yarar
Bir plak şirketi adı, arkasında gerçek bir şey olduğunda faydalıdır:
- Birden fazla sanatçı yayınlıyorsun. İki şarkıcının şarkılarını çıkaran bir prodüktörün ya da birlikte yayın yapan bir arkadaş grubunun kataloğu tek çatı altında toplaması gerekir.
- Küçük bir plak şirketine dönüşmeyi planlıyorsun. Ada şimdiden başlarsan, ilk yayınların büyütmek istediğin markanın altında yer alır.
- Net bir iş kimliği istiyorsun. Ortak çalıştığın kişilerle sözleşme imzalıyor, hibe başvurusu yapıyor ya da fatura kesiyorsan, tutarlı bir ad düzenli görünür ve evrakı derli toplu tutar.
- Yayınlarının bir bütün gibi okunmasını istiyorsun. Düzenli bir katalogda hep aynı imprinti gören bir küratör, gazeteci ya da organizatör, bu işi birinin özenle yürüttüğünü anlar.
Son maddede gerçekçi ol. İmprint seni derli toplu gösterebilir. Ama tek başına ne çalma listelerine ne de basına sokar; bunu hâlâ müzik ve dinleyici kitlesi yapar.
Sanatçı adın ne zaman yeterli
Sadece kendi şarkılarını yayınlıyorsan ve yolun başındaysan, plak şirketi alanına sanatçı adını yazmak çok yaygın ve gayet normaldir. Dinleyiciler o satıra neredeyse hiç bakmaz.
Olduğundan büyük görünmek için gösterişli bir plak şirketi uydurma. Tek bir sanatçının ilk yayınında "Records" ya da "Entertainment" kelimeleri geçen uydurma bir ad sektörde kimseyi kandırmaz, üstelik sonsuza kadar aynı tutman gereken bir şey daha yaratır.
Plak şirketi adını yeni yayınlar için sonradan da ekleyebilirsin. Çıkmış yayınlarda değiştirmek ise başka konu: genellikle her yayın için ayrı bir güncelleme talebi gerekir ve her platformda zaman alabilir. Karar vermeden önce dağıtımcının güncel sürecini kontrol et.
Sana kalacak bir ad nasıl seçilir
Karar vermeden önce kontrollere bir saat ayır:
- Adı büyük müzik platformlarında, sosyal medyada ve bir arama motorunda ara. Başka bir plak şirketi, sanatçı ya da marka kullanıyorsa başka bir ad seç.
- Tanınmış plak şirketlerine, platformlara ya da markalara benzeyen adlardan kaçın. Platformlar başka bir şirkete aitmiş gibi görünen metadatayı reddedebilir.
- Plak şirketi adında dağıtımcının ya da herhangi bir platformun adını kullanma.
- Adın Latin harfleriyle kolay yazılsın, Arapça ya da Kiril alfabeli pazarlarda yayın yapıyorsan bile.
- Kimsenin seni bulamayacağı kadar genel kelimelerden, örneğin sadece "Music Records" gibi adlardan kaçın.
- Büyümek konusunda ciddiysen, Türk Patent ve Marka Kurumu'nun kayıtlarına bak ve adı tescil ettirmeyi düşün.
Adı her yerde aynı yaz
Seçtikten sonra ad her yayında birebir aynı yazılmalı: aynı harfler, aynı büyük harfler, aynı boşluklar. Bir single'da "Rüzgârgülü Plak", sonrakinde "Ruzgargulu Plak" iki ayrı plak şirketi gibi görünür ve kataloğunu aramayı zorlaştırır.
Kendin için kısa bir plak şirketi kartı tut: adın tam yazılışı, ℗ ve © satırlarında nasıl göründüğü, kullanmaya başladığın yıl, iletişim e-postası, sanatçıların, yayınların, ISRC ve UPC kodlarının listesi. Sözleşmelerde ve pay paylaşım belgelerinde de aynı adı kullan.
Bazı plak şirketleri kendi kodlarını da kullanır, böylece yayınları onlara bağlı ISRC ve UPC taşır. CULT'ta kendi UPC ve ISRC kodların Professional Artist paketine dahildir; New Artist ve Professional Artist paketlerinde ise birden fazla sanatçı profili bulunur. İmprintin altında birkaç sanatçı çıkıyorsa bu işini kolaylaştırır.
Hayali prodüktör Defne Ilgın'ı düşün. Kendi beat'lerini ve birlikte çalıştığı iki şarkıcıyı "Rüzgârgülü Plak" imprintiyle yayınlıyor. Adı ilk yayından önce kontrol etti, sekiz single'ın hepsinde aynı şekilde yazdı ve bütün kodları, künyeleri tek bir tabloda tutuyor. Bir menajer şarkıların arkasında kimin olduğunu sorduğunda cevap tek ve net bir addı.