Hiçbir sanatçı her şeyi uzun süre tek başına yapamaz. Er ya da geç şarkılarını birinin mikslemesi, kapak görselini birinin tasarlaması, klibini birinin çekmesi gerekir. Müzisyen ekibi kurmak, yani doğru insanları doğru sırayla ve adil şartlarla bulmak, müziğine yapabileceğin en iyi yatırımlardan biridir.
Önce kime ihtiyacın var
Her çıkışı etkileyen ve henüz kendin iyi yapamadığın işten başla.
- Genellikle önce ses gelir. Miks ya da mastering mühendisi her şarkıya dokunur, dinleyici de şarkının kendisi için geri döner. Güçlü bir kapak zayıf bir miksi kurtaramaz.
- Sonra tasarımcı. Kapak her yerde görünür: çalma listelerinde, arama sonuçlarında, video küçük resimlerinde. Sade bir görsel kimlik her çıkışın sana ait olduğunu hemen belli eder.
- Kameraman çoğu zaman bekleyebilir. Tam bir klip genellikle tek seferdeki en büyük masraftır, üstelik çoğu zaman bitmiş klipten çok kısa videolara ihtiyacın olur. Birçok sanatçı önce bir arkadaş ve iyi bir telefonla başlar, kameramanı ise öne çıkan şarkı için çağırır.
Kendi eksiklerine dürüstçe bak. İyi miks yapan bir prodüktörsen ilk çalışacağın kişi tasarımcı olabilir. Tasarım senin mesleğinse önce bir ses mühendisi lazım.
Tasarımcı, kameraman ve ses mühendisi nerede bulunur
- Beğendiğin yayınların kredilerinde, özellikle seninle benzer aşamadaki yerel sanatçıların.
- Kendi sahnende. Aynı mekânlarda çaldığın sanatçıları kim miksliyor? Geçen ay herkesin paylaştığı klibi kim çekti?
- Güzel sanatlar, tasarım ve sinema okullarında. Öğrenciler ve yeni mezunlar portfolyoları için gerçek projeler arar.
- Diğer sanatçılara sorarak. Sadece sonucun nasıl olduğunu değil, o kişiyle çalışmanın nasıl geçtiğini de sor: teslim tarihlerine uyuyor mu, mesajlara dönüyor mu, revizyonlara nasıl bakıyor.
Kendi türüne yakın son işlere bak. Sonra küçük başla: bir tekli kapağı, bir kısa video, bir miks. Küçük bir iş, bütün bir albümü emanet etmeden önce birlikte çalışmanın nasıl hissettirdiğini gösterir.
Üzerinde çalışılabilecek bir brif yaz
Net bir brif iki tarafın da zamanını ve parasını korur. Uzun olması gerekmez ama karşı tarafın aksi halde soracağı sorulara cevap vermelidir.
Tasarımcı için: şarkı ve havası, iki üç referans görsel ve her birinde neyi beğendiğine dair bir not, istemediğin şeyler. Kapaktaki yazının tam hali, genellikle sanatçı adı ve şarkı adı, doğru yazımıyla. Teknik format: dağıtımcılar genellikle kare bir görsel ister, örneğin CULT tam olarak 3000 × 3000 piksel JPG ister. Ek boyutlar gerekiyorsa, mesela dikey hikâye versiyonu ya da YouTube küçük resmi, bunu da yaz. Teslim tarihi ve fiyata kaç revizyon turunun dahil olduğu.
Kameraman için: fikir birkaç cümleyle, mekânlar, kadroda kimin olacağı ve videonun süresi. Teslim edilecekler: yatay klip, dikey kesitler, belki kamera arkası. Çekim günleri ve her mekânın iznini kimin alacağı.
Ses mühendisi için: kaba miks, düzgün adlandırılmış stem'ler ya da kanal kanal kayıtlar, bir iki referans şarkı, sevdiğin ve seni rahatsız eden şeylere dair notlar. Teslim tarihi ve geri istediğin dosyalar: ana miks, enstrümantal, a cappella.
Adil ödeme
- Fiyatı ve işin kapsamını iş başlamadan yazılı olarak netleştir. Kapsam, nelerin dahil olduğu demek: revizyonlar, versiyonlar, formatlar.
- Para yerine "görünürlük" teklif etme. Bütçen küçükse saygıyı değil kapsamı küçült: üç kapak yerine bir, dört mekân yerine bir.
- Önden kapora, kalanı teslimde. Bu yaygın bir uygulamadır ve iki taraf için de adildir.
- Ekstra revizyon ekstra ücret demektir. Anlaşılan revizyonlardan sonra yön değiştiriyorsan bunun bedelini ödemeye hazır ol.
- Zamanında öde. Söz verdiğin gün yapılan ödeme kadar bağlılık yaratan çok az şey vardır.
- Gereken hakları al. Anlaşma, kapağı tüm platformlarda, tanıtımda ve planlıyorsan ürünlerde kullanmana izin vermeli. Aynısı video görüntüleri, fontlar ve stok görseller için de geçerli.
Bazı mühendis ve prodüktörler sabit ücret yerine gelirden pay ister. Bu da adil olabilir, yeter ki paylaşım şarkı yayınlanmadan önce yazıya geçirilsin.
Krediler para kadar önemli
Yaratıcı insanlar için kredi hem portfolyodur hem de bir sonraki işi bulmanın yolu. Mühendisleri ve prodüktörleri yayının kredilerinde belirt. CULT panelinde bir çıkış gönderirken ses dosyası ve kapakla birlikte sanatçı bilgilerini ve kredileri de eklersin, bu yüzden herkesin adını, yazılışını ve rolünü önceden topla. Tasarımcıları ve kameramanları paylaşımlarında ve video açıklamalarında da etiketle.
İyi bir ekibi bir arada tutmak
Geri bildirimini hızlı ve net ver, notlarını on ayrı mesaj yerine tek mesajda topla. Bir sonraki yayın için aynı insanları tekrar çağır: istikrarlı bir ekip istikrarlı bir ses ve görüntü demektir.
Hayalî bir şarkıcı düşün, adı Defne Sarp olsun. Üç teklisinde aynı ses mühendisiyle çalıştı, tasarımcısını bir mezuniyet sergisinde buldu, kameramanıyla da onun provalarından birini telefonla çektiği gün tanıştı. Bütçesi büyüdükçe onları da yanında götürdü. Üç yıl sonra hâlâ birlikteler ve Defne'nin yayınları tek bir sanatçının sesi ve yüzü gibi duruyor.