Bunu çıkış gününün sabahı fark edersin: şarkı adında bir yazım hatası var, künyede prodüktörün adı unutulmuş ya da miks birden kulağına kötü geliyor. Bunların bir kısmı yayındaki bir şarkıda değiştirilebilir, bir kısmı değiştirilemez. Farkı bilmek, hiç gelmeyecek bir düzeltmeyi haftalarca beklemekten ya da küçük bir düzeltme yetecekken şarkıyı yayından kaldırmaktan seni korur.
Genelde neler değiştirilebilir
Platformların çoğu yayından sonra bazı bilgi güncellemelerini kabul eder, yeter ki müziği teslim eden dağıtımcıdan gelsin. Hangi platformun neyi kabul ettiği ve değişikliği ne kadar hızlı gösterdiği değişir. Bu listeyi garanti değil, olağan durum olarak düşün:
- Şarkı adlarındaki yazım hataları. "Gece Vardyası" yerine "Gece Vardiyası" gibi gerçek bir düzeltme genelde sorunsuz geçer. Bambaşka bir isim ise ayrı konu.
- Söz yazarı, besteci ve prodüktör bilgileri. Unutulan bir ismi eklemek ya da yazımı düzeltmek en sık yapılan düzenlemedir.
- Tür ve çoğu zaman dil bilgisi.
- Kapak görseli. Çoğu zaman mümkündür ama platformlar onu çok farklı hızlarda günceller, bazıları eski görseli bir süre daha gösterir.
"Küçük" düzenlemeler bile incelemeden geçer, çünkü düzeltilmiş bilgilerin de yeni bir yayınla aynı kurallara uyması gerekir.
Genelde ne için yeni yayın gerekir
Bazı şeyler yayına öyle sıkı bağlıdır ki platformlar onların değişmesini başka bir ürün olarak görür:
- Ses dosyası. Yayındaki bir parçada dosyayı değiştirmek genelde mümkün değildir. Yeni bir miks ya da mastering yeni bir kayıttır ve normalde kendi ISRC kodunu alır.
- Parça listesi. Yayındaki bir EP ya da albüme şarkı eklemek, çıkarmak ya da sırasını değiştirmek.
- Çıkış tarihi. Yayınlandıktan sonra ilk tarih kalır.
- UPC. Tam olarak bu yayını tanımlar ve değişmez.
- Ana sanatçı. Ana sanatçıyı değiştirmek yayının hangi profile ait olduğunu etkiler, bu yüzden birçok platform bunu düzenleme olarak kabul etmez.
- Tamamen yeni bir ad. Yazım hatasını değil de şarkının adını değiştirmek reddedilebilir ya da yeni yayın sayılabilir.
Şarkın başka bir sanatçının profiline düştüyse, bu genelde bilgi düzenlemesi değil, profil eşleştirme sorunudur ve her platformla ayrıca çözülür.
Değişiklik neden her yerde aynı anda görünmez
Her platform güncellemeleri kendi takvimiyle işler. Bir mağaza düzeltilmiş adı ertesi gün gösterebilir, bir diğeri haftalarca gecikebilir. Arama sonuçları, paylaşılmış linkler ve çalma listesi görselleri eski hâli daha da uzun tutabilir. Bazı platformlar belirli bir değişikliği hiç kabul etmeyebilir.
O yüzden her düzenlemeden sonra her platformu kendin kontrol et, iş bitti diye varsayma. Tekrar sormadan önce zaman tanı ve gördüklerinin ekran görüntülerini sakla ki konuşma somut kalsın.
Değişiklik nasıl istenir
- Neyin nerede yanlış olduğunu tam olarak yaz: hangi platform, hangi yayın, hangi parça. Ekran görüntüsü al.
- Hatanın senin gönderdiğin bilgilerde mi, yoksa platform tarafında mı olduğuna karar ver.
- Platforma değil, dağıtımcına başvur. Platformlar bilgileri yalnızca yayını teslim eden taraftan alır, Spotify for Artists gibi sanatçı araçları da şarkı adlarını ve künyeyi değiştiremez.
- Düzeltilmiş bilgilerin yeni bir gönderim gibi inceleneceğini bil. Başka bir şeyin düzeltilmesi gerekirse senden istenir.
- Bir süre sonra bütün platformlara bak. CULT panelinde yayının her platformdaki durumunu görürsün, bu da nerede güncellendiğini takip etmeyi kolaylaştırır.
- Şarkının adı değiştiyse biyografini, video açıklamalarını ve paylaşımlarını da güncelle.
Ne zaman yeniden yayınlamak daha iyidir
Diyelim ki hayali sanatçı Ece Rüzgâr, yayındaki "Gece Vardiyası" teklisinin ikinci nakaratında bir tık sesi buldu. Ses dosyası değiştirilemiyor, o yüzden üç yolu var. Dinleyicilerin çoğu fark etmeyecekse olduğu gibi bırakabilir. Düzeltmeyi akustik ya da genişletilmiş bir versiyon gibi gelecekteki bir yayına taşıyabilir. Ya da düzeltilmiş hâli yeni bir yayın olarak çıkarıp, o yayına girdikten sonra eskisini kaldırabilir.
Üçüncü yolun bir bedeli var. Dinlenmeler, kaydetmeler ve çalma listelerindeki yerler genelde eski yayında kalır, yenisi sıfırdan başlar. Bunu, sorun dinleyicilerin gerçekten duyduğu bir şeyse yap, sadece seni stüdyoda rahatsız eden bir şeyse değil.
Bir dahaki sefere daha az düzenleme
Yayın sonrası düzenlemelerin çoğu, yüklemeden önceki son bir saatte önlenebilir:
- Final WAV dosyasını sadece üzerinde çalıştığın yerleri değil, baştan sona kulaklıkla dinle.
- Her şarkı adını ve ismi harf harf, sesli oku.
- Künye listesini emeği geçen herkese gönder, yazımı ve rolleri onaylamalarını iste.
- Sanatçı adını mevcut profillerinde nasıl göründüğüyle karşılaştır.
Sıkıcı bir saat, ama herhangi bir düzeltmeden çok daha kısa sürer.