Content ID, YouTube'un yüklenen videolardaki telif hakkıyla korunan ses ve görüntüleri bulmak için kullandığı sistemdir. Şarkın bu sistemde kayıtlıysa YouTube onu başkasının videosunda tanıyabilir, o videodan gelir elde etmeni sağlayabilir ya da en azından şarkının nerede kullanıldığını gösterebilir. Kulağa basit geliyor ama birkaç ayrıntı, sistemin senin lehine mi aleyhine mi çalışacağını belirliyor.
Content ID aslında ne yapar
Bir yayın Content ID'ye eklendiğinde, sesin referans dosyası YouTube'un veritabanına girer. Her yeni video ve birçok eski video bu referanslarla karşılaştırılır. Sistem bir eşleşme bulduğunda hak sahibi adına videoya hak talebi (claim) koyar.
Eşleşme için şarkının tamamı gerekmez. Bir gezi vlogunun arkasında çalan nakarat, bir Shorts videosundaki yirmi saniyelik kesit, birinin freestyle'ının altındaki senin beat'in: hepsi tanınabilir. Hızı ya da tonu değiştirmek, şarkıyı gürültünün altına gömmek eşleşmeyi zorlaştırır ama çoğu zaman engellemez.
Content ID, müziğinin YouTube Music'te yer almasıyla aynı şey değildir. Şarkın aynı anda hem YouTube Music'te hem Content ID'de olabilir, fakat bunlar kendi kuralları olan iki ayrı süreçtir.
Eşleşmeden sonra ne olur
Hak sahibi önceden bir politika seçer ve YouTube bunu eşleşen her videoya otomatik olarak uygular. Üç yaygın seçenek var:
- Para kazanma. Videoda reklam gösterilebilir ve reklam geliri hak sahibine gider.
- İzleme. Video olduğu gibi kalır, hak sahibi yalnızca izlenme istatistiklerini görür.
- Engelleme. Video tüm dünyada ya da seçilen ülkelerde erişime kapanır.
Bağımsız bir sanatçı için genellikle en mantıklı seçenek para kazanmadır. Hayranlarının şarkınla dans ettiği ya da ona eşlik ettiği videoları engellemenin pek anlamı yok. Bedava tanıtımı kaybedersin, karşılığında hiçbir şey kazanmazsın.
Videoyu yükleyen kişiye bildirim gider ve hangi şarkının, videonun hangi anında eşleştiğini görür. Content ID hak talebi bir telif hakkı ihtarı (strike) değildir ve tek başına genellikle kanala zarar vermez. İhtarlar resmi yasal kaldırma taleplerinden gelir, bu tamamen ayrı bir süreçtir.
Hangi şarkılar uygun
İlk kez yayın yapan sanatçıların çoğu tam burada şaşırıyor. Content ID yalnızca münhasıran sana ait olan materyal içindir. Aynı ses kaydı yasal olarak başka birinde de olabiliyorsa, sistem onun videolarına da hak talebi koymaya başlar ve bu herkes için sorun demektir.
Genellikle uygun olmayanlar:
- münhasır olmayan lisansla kiralanmış beat'ler üzerine yapılan şarkılar, yani yapımcının aynı beat'i birçok sanatçıya sattığı durumlar
- herkesin lisans alabildiği kütüphanelerdeki loop ve sample'lara dayanan şarkılar
- büyük ölçüde kamu malı materyalden oluşan kayıtlar
- başkalarının hitlerinin karaoke ve benzetme (sound-alike) versiyonları
- başka sanatçıların kayıtlarını içeren derlemeler ve DJ mix'leri
Şarkın münhasır olmayan bir beat'le yapıldıysa, her kelime ve her vokal kaydı senin olsa bile onu Content ID dışında tut. Aksi halde hak talebi aynı beat'i almış başka bir sanatçının videosuna düşebilir ve anlaşmazlık sana geri döner. İnternetten ücretsiz indirdiğin "type beat" için de aynısı geçerli. Yapımcı sana yazılı olarak münhasır hak vermediyse, o beat'i ortak kabul et.
Dağıtımcı üzerinden nasıl işler
Bağımsız sanatçıların çoğunun Content ID'ye doğrudan erişimi yoktur. Yayınları onlar adına bir dağıtımcı ya da onun ortağı kaydeder ve hak taleplerini yönetir. CULT'ta uygun yayınlar, haklar kontrol edildikten sonra Content ID'ye eklenir. Bu otomatik değildir, çünkü ekibin başkalarının videolarına hak talebi koymadan önce sesin tamamen sana ait olduğundan emin olması gerekir.
Buradan iki pratik sonuç çıkıyor. Birincisi, yayını gönderirken sample'lar, beat'ler ve konuk sanatçılar konusunda açık ol. Şimdi atladığın küçük bir ayrıntı, sonra uzun bir anlaşmazlığa dönüşebilir. İkincisi, yayın çıkmadan önce kendi kanalını ve birlikte çalıştığın kanalları düşün ki kendi videoların hak talebi almasın. CULT, sanatçının kendi kanalı ve birlikte çalıştığı kanallar için beyaz liste (whitelist) talebi gönderir, ancak onay burada da otomatik değildir.
Sık sorulan sorular
Content ID kendi videolarıma hak talebi koyabilir mi?
Evet, kanalın beyaz listede değilse koyabilir. Resmi klibi ya da sesi yüklemeden önce kanalın için talepte bulun, ilk hak talebi geldikten sonra değil.
Shorts videoları da taranıyor mu?
Evet. Şarkından birkaç saniye bile Shorts'ta tanınabilir.
Müziğimin nerede kullanıldığını görebilir miyim?
Hak talebi verileri, varlığı yöneten tarafta tutulur. Dağıtımcına seninle hangi bilgileri ve ne sıklıkla paylaşabileceğini sor.
Şarkıda izin aldığım bir sample var. Uygun mu?
Lisansa bağlı. İzin alınmış bir sample yine de başkasına aittir ve o bölümdeki eşleşme başka insanların videolarına düşebilir. Yayını gönderirken sample'ı belirt ve kararı inceleme ekibine bırak.