Content ID YouTube-un yüklənən videolarda müəllif hüququ ilə qorunan səsi və görüntünü tapmaq üçün istifadə etdiyi sistemdir. Trekin bu sistemdə qeydiyyatdadırsa, YouTube mahnını başqasının videosunda tanıya, sənə həmin videodan gəlir qazandıra və ya ən azı mahnının harada işləndiyini göstərə bilər. Sadə görünür, amma bir neçə detal sistemin sənin xeyrinə, yoxsa əleyhinə işləyəcəyini həll edir.
Content ID əslində nə edir
Reliz Content ID-yə əlavə olunanda audionun istinad faylı YouTube-un bazasına düşür. Hər yeni video, həmçinin bir çox köhnə video bu istinad faylları ilə müqayisə olunur. Sistem uyğunluq tapanda hüquq sahibinin adından videoya iddia (claim) qoyur.
Uyğunluq üçün bütün mahnı lazım deyil. Səyahət vloqunun arxasında səslənən nəqarət, Shorts-dakı iyirmi saniyəlik parça, kiminsə fristaylının altındakı bitin: bunların hamısı tanına bilər. Sürəti və ya tonu dəyişmək, treki səs-küyün altında gizlətmək tanınmanı çətinləşdirir, amma çox vaxt dayandırmır.
Content ID musiqinin YouTube Music-də olması ilə eyni şey deyil. Relizin eyni vaxtda həm YouTube Music-də, həm də Content ID-də ola bilər, amma bunlar ayrı qaydaları olan iki ayrı prosesdir.
Uyğunluq tapılandan sonra nə olur
Hüquq sahibi əvvəlcədən qayda seçir və YouTube onu hər uyğun videoya avtomatik tətbiq edir. Üç əsas variant var:
- Monetizasiya. Videoda reklam göstərilə bilər və reklamdan gələn gəlir hüquq sahibinə çatır.
- İzləmə. Video olduğu kimi qalır, hüquq sahibi sadəcə onun baxış statistikasını görür.
- Bloklama. Video bütün dünyada və ya seçilmiş ölkələrdə əlçatmaz olur.
Müstəqil artist üçün adətən monetizasiya ən ağıllı seçimdir. Fanatların sənin trekinlə rəqs etdiyi, mahnını birlikdə oxuduğu videoları bloklamağın faydası çox azdır. Pulsuz tanıtımı itirirsən, əvəzində isə heç nə qazanmırsan.
Videonu yükləyən şəxs bildiriş alır və hansı mahnının, videonun hansı anında tanındığını görür. Content ID iddiası müəllif hüququ xəbərdarlığı (strike) deyil və təkbaşına kanala adətən zərər vermir. Xəbərdarlıqlar rəsmi hüquqi silinmə tələblərindən gəlir, bu isə tamam başqa prosesdir.
Hansı treklər uyğundur
İlk dəfə reliz edən artistlərin çoxu məhz burada təəccüblənir. Content ID yalnız müstəsna olaraq sənə məxsus olan material üçündür. Əgər eyni audio qanuni yolla başqasında da ola bilərsə, sistem onun videolarına da iddia qoymağa başlayacaq və bu, hamı üçün problem yaradır.
Adətən uyğun olmayanlar:
- qeyri-müstəsna lisenziya ilə alınmış bitlər üzərində qurulan treklər, yəni prodüserin eyni biti çox artistə satdığı hallar
- hər kəsin lisenziya ala bildiyi kitabxanalardan götürülmüş luplar və semplər üzərində qurulan mahnılar
- əsasən ictimai mülkiyyətdə olan materialdan ibarət yazılar
- başqalarının hit mahnılarının karaoke və bənzətmə (sound-alike) versiyaları
- başqa artistlərin yazılarını özündə birləşdirən kompilyasiyalar və DJ miksləri
Mahnın qeyri-müstəsna bitlə yazılıbsa, hər söz və hər vokal sənin olsa belə, onu Content ID-dən kənarda saxla. Yoxsa iddia həmin biti almış başqa artistin videosuna düşə bilər və mübahisə sənə qayıdacaq. İnternetdə pulsuz yüklədiyin "type beat" üçün də eyni qayda keçərlidir. Prodüser sənə yazılı şəkildə müstəsna hüquq verməyibsə, onu ortaq bit kimi qəbul et.
Distribyutor vasitəsilə necə işləyir
Müstəqil artistlərin çoxunun Content ID-yə birbaşa girişi olmur. Relizləri onların adından distribyutor və ya onun tərəfdaşı qeydiyyata alır və iddiaları idarə edir. CULT-da uyğun relizlər hüquqlar yoxlandıqdan sonra Content ID-yə əlavə olunur. Bu avtomatik baş vermir, çünki komanda başqalarının videolarına iddia qoymazdan əvvəl audionun tam sənə məxsus olduğuna əmin olmalıdır.
Buradan iki praktik nəticə çıxır. Birincisi, relizi göndərəndə semplər, bitlər və qonaq ifaçılar barədə açıq danış. İndi unutduğun kiçik detal sonra uzun mübahisəyə çevrilə bilər. İkincisi, reliz çıxmazdan əvvəl öz kanalını və birlikdə işlədiyin kanalları düşün ki, öz videoların iddia almasın. CULT artistin öz kanalı və birlikdə işlədiyi kanallar üçün ağ siyahı (whitelist) sorğusu göndərir, amma təsdiq burada da avtomatik deyil.
Tez-tez verilən suallar
Content ID mənim öz videolarıma iddia qoya bilərmi?
Bəli, kanalın ağ siyahıda deyilsə, qoya bilər. Rəsmi klipi və ya audionu yükləməzdən əvvəl kanalın üçün sorğu ver, ilk iddia gələndən sonra yox.
Shorts videoları da yoxlanırmı?
Bəli. Trekindən bir neçə saniyə belə Shorts-da tanına bilər.
Musiqimin harada işləndiyini görə bilərəmmi?
İddia məlumatları aktivi idarə edən tərəfdə saxlanır. Distribyutorundan hansı məlumatı və hansı tezliklə səninlə paylaşa biləcəyini soruş.
Trekdə icazə aldığım sempl var. Uyğundurmu?
Bu, lisenziyadan asılıdır. İcazə alınmış sempl yenə də başqasına məxsusdur və həmin hissədəki uyğunluq digər insanların videolarına düşə bilər. Relizi göndərəndə semplin olduğunu qeyd et və qərarı yoxlama komandasına burax.