Artist adın hər relizdə, hər afişada və hər paylaşımda var. Əmtəə nişanı bu adı müəyyən mal və xidmətlər üçün müəyyən ölkədə istifadə etmək üzrə sənə daha güclü hüquq verən qeydiyyatdır. Artistlərin çoxu üçün bu, ilk addım deyil, amma artist adını əmtəə nişanı kimi qeydiyyata almağın önəm qazandığı anlar olur. Bu yazı ümumi məlumatdır, hüquqi məsləhət deyil. Qaydalar ölkədən ölkəyə dəyişir, ona görə addım atmazdan əvvəl ölkənin müvafiq qurumu və ya patent müvəkkili ilə məsləhətləş.
Əmtəə nişanı nə edir və nə etmir
Əmtəə nişanı adı və ya loqonu malların və ya xidmətlərin səndən gəldiyini göstərən işarə kimi qoruyur. O, beynəlxalq siyahıdakı siniflər üzrə qeydiyyata alınır. Musiqiçilər üçün üç sinif tez-tez lazım olur: səs yazıları və yüklənən musiqi (9-cu sinif), konsert kimi əyləncə xidmətləri (41-ci sinif) və merç üçün geyim (25-ci sinif).
Əmtəə nişanları ərazi prinsipi ilə işləyir. Bir ölkədəki qeydiyyat həmin ölkəni əhatə edir. Başqa ölkələrə çatmaq üçün ya hər birində ayrıca müraciət edirsən, ya da beynəlxalq Madrid sistemindən istifadə edirsən: bu sistem ölkəndəki müraciəti bir sənədlə digər üzv ölkələrə genişləndirməyə imkan verir.
Əmtəə nişanının olmadığı bir neçə şey:
- Stream profilin deyil. Spotify səhifəsi və ya Instagram istifadəçi adı adı əmtəə nişanına çevirmir.
- Avtomatik deyil. Bəzi ölkələrdə adın istifadəsi qeydiyyatsız müəyyən hüquqlar yaradır, amma onları sübut etmək və qorumaq daha çətindir.
- Hər şeyi əhatə etmir. Adətən tamam başqa sahədə oxşar addan istifadə edəni dayandırmır, platformalar isə ad mübahisələrinə öz qaydaları ilə baxır.
Qeydiyyatdan keçməsən belə, əvvəlcə toqquşmaları yoxla
Adı qəti seçməzdən əvvəl bunları axtar:
- sənin üçün önəmli ölkələrin milli əmtəə nişanı bazaları
- beynəlxalq WIPO Global Brand Database
- stream platformaları və sosial şəbəkələr
- boş domen adları
Musiqi ilə bağlı siniflərdə eyni və oxşar adlara bax. Eyni cür səslənən və ya bir hərflə fərqlənən ad eyni sahədə toqquşma yarada bilər. Kimsə adını musiqi üçün artıq qeydiyyata alıbsa, bunu üçüncü albomdan sonra yox, ilk sinqldan əvvəl öyrənmək qat-qat yaxşıdır.
Qeydiyyat nə vaxt dəyər
- Karyeran böyüyür. Müntəzəm konsertlər, mətbuat və artan streamlər adın real dəyəri olduğunu göstərir.
- Merç satırsan. Adın məhsullarda görünür, saxta surətlər mümkün olur.
- Brendlər və festivallar işə qoşulur. Sponsorlar və tərəfdaşlar bəzən adın kimə məxsus olduğunu soruşur.
- Kimsə adından istifadə edir. Başqa ifaçı bu adla reliz buraxır və ya kimsə bu adla merç satır.
- Xaricdə işləməyi planlayırsan. Bazara girməzdən əvvəl qeydiyyat sonradan problemləri düzəltməkdən asandır.
- Qrupdasan. Üzvlər gəlib-gedir. Uydurma "Gecə Tramvayı" qrupu beş ildən sonra dağıldı və iki keçmiş üzvün hər biri adı özündə saxlamaq istədi. Adın kimə məxsus olduğunu və əmtəə nişanının kimin adına rəsmiləşdiyini yazan qrup müqaviləsi belə davanın qarşısını alır.
Nə vaxt gözləyə bilər
İlk relizlərindəsənsə, adı hələ sınayırsansa və ya dəyişə bilərsənsə, qeydiyyat gözləyə bilər. Müraciət rüsumlar, bəzən müvəkkil xidməti və sonradan uzatma tələb edir, başlanğıcda bu pul musiqinə və tanıtıma daha çox fayda verə bilər.
Gözləməməli olan isə toqquşma yoxlamasıdır. O, bir saatdan bir az artıq vaxt alır və qarşıda görəcəyin bütün işi qoruyur.
Qeydiyyat ümumən necə gedir
- Formanı seç. Söz nişanı adın özünü istənilən şriftdə qoruyur və adətən ən geniş seçimdir. Təsviri nişan konkret loqonu qoruyur.
- Sinifləri seç və mal və xidmətlərini təsvir et.
- Ölkənin müvafiq qurumuna müraciət et. Azərbaycanda bu, Əqli Mülkiyyət Agentliyidir, digər ölkələrdə isə öz milli qurumları var.
- Ekspertiza və dərc. Qurum müraciəti yoxlayır, sonra dərc edir ki, başqaları müəyyən müddət ərzində etiraz edə bilsin.
- Qeydiyyat. Bir çox ölkədə nişan on il qüvvədə olur və uzadıla bilər.
Qeydiyyatdan sonra adı ardıcıl istifadə et və istifadə sübutlarını saxla: tarixli relizlər, afişalar, mətbuat. Bəzi ölkələrdə illərlə istifadə olunmayan nişan ləğv edilə bilər. Patent müvəkkili axtarışda, siniflərdə və ifadələrdə kömək edə bilər, səhvlərin çoxu da məhz orada olur.
Hər halda kömək edən vərdişlər
- Qeydiyyatı düzgün sahibin adına et: şəxsən özünün, ya da musiqini idarə edən şirkətin.
- Artist adını hər relizdə və hər profildə eyni saxla.
- Adı nə vaxtdan işlətdiyinə dair sübutları saxla.
- Kimsə adını kopyalayırsa, işə açıq ittihamlarla başlama. Əvvəlcə sübut topla və peşəkar məsləhət al.