Mahnı hazırdır, miks təsdiqlənib, masaüstündə WAV faylı durur. Bu fayldan Spotify-dakı "play" düyməsinə qədər bir neçə mərhələ var və hər birini başqa tərəf idarə edir. Kimin nə etdiyini bilsən, ilk relizdəki sürprizlərin çoxu öz-özünə aradan qalxır.
Distribyutor nəyə lazımdır
Striminq servislərinin çoxu ayrı-ayrı artistlərdən birbaşa fayl qəbul etmir. Spotify, Apple Music, YouTube Music, TikTok, Deezer və digərləri musiqini distribyutorlardan alır. Distribyutor isə hər relizi platformanın gözlədiyi texniki formatda çatdırır. Nəticədə relizi bir dəfə hazırlayırsan, onlarla servislə ayrıca məşğul olmursan.
Distribyutor musiqinin sahibinə çevrilmir. Hüquqlar səndə qalır. Sən yalnız relizi platformalara çatdırmaq və hesabatları sənə ötürmək üçün icazə verirsən.
Relizin yolu addım-addım
1-ci addım: nə hazırlayırsan
Reliz təkcə audio fayldan ibarət deyil. Yükləməyə başlamazdan əvvəl bunlar əlinin altında olsun:
- Audio. Hər trek üçün final masterin WAV faylı. MP3 göndərmə: sıxılmış fayl adətən qəbul olunmur, qəbul olunsa belə platforma onu yenidən kodlaşdıranda səs bir az da korlanır.
- Kover. Kvadrat şəkil, adətən 3000 × 3000 piksel ölçüdə JPG.
- Metadata. Relizin və treklərin adı, əsas artist adı, qonaq artistlər, janr, dil, reliz tarixi, açıq məzmun (explicit) işarəsi, söz və musiqi müəllifləri, prodüserlər.
- Kodlar. Hər səs yazısının öz ISRC kodu, bütöv relizin isə UPC və ya EAN barkodu olur. Öz kodların yoxdursa, distribyutorlar adətən onları özləri təyin edir.
Ən çox diqqəti metadata tələb edir. Platformalar relizi düzgün artist profilinə bağlamaq və adları düzgün göstərmək üçün məhz ona baxır. Burada buraxılan səhvi reliz çıxandan sonra düzəltmək hamısından çətindir.
2-ci addım: yoxlama
Göndərdikdən sonra reliz heç yerə getməzdən əvvəl yoxlanılır. Yoxlayan şəxs bir neçə suala cavab axtarır: audio və kover üzərində hüququn varmı, koverdəki yazı reliz adı və artist adı ilə üst-üstə düşürmü, adlar platformaların yazılış qaydalarına uyğundurmu, dinləyicini çaşdıra biləcək nəsə varmı. Sonuncuya ən tipik misal trek adına məşhur artistin adını sıxışdırmaqdır.
Nəyisə düzəltmək lazım olsa, səssiz rədd yox, konkret düzəliş istəyi alırsan. Məsələn, CULT portalında istənən dəyişikliklər relizin öz səhifəsində görünür: düzəldirsən və yenidən göndərirsən. Gecikmələrin çoxu məhz bu mərhələdə yaranır, ona görə də ilk dəfədən səliqəli hazırlanmış reliz ən qısa yoldur.
3-cü addım: çatdırılma
Təsdiqdən sonra reliz hər platformanın öz formatında paketlənir və distribusiya tərəfdaşları vasitəsilə göndərilir. Bütün mağazalar eyni musiqini, koveri və metadatanı alır, amma paket hər birinin tələblərinə görə qurulur.
Çatdırılma hələ yayına çıxmaq demək deyil. Reliz artıq platformadadır, amma platforma onu hələ emal etməlidir.
4-cü addım: platformada emal
Hər servis relizi öz qaydası ilə qəbul edir. Audionu öz striminq formatlarına çevirir, metadatanı oxuyur, artist adını mövcud profillə uyğunlaşdırır və ya yeni profil açır, relizi seçdiyin tarixə planlaşdırır.
Emal müddəti platformadan platformaya dəyişir. Buna görə mahnı bir servisdə digərindən tez görünə bilər. Bu mərhələdə rədd olunsa, səbəb adətən tanışdır: metadata, kover və ya hüquqlar. CULT portalı hər platformada statusu ayrıca göstərir, beləcə relizin harada artıq açıq olduğunu, harada hələ emal olunduğunu görürsən.
5-ci addım: reliz günü və sonrası
Reliz tarixində musiqi dinləyicilərə görünür. Bu ərəfədə bir neçə şey baş verir:
- Reliz platformaya düşəndən sonra artist profilini adətən həmin platformanın artist alətləri ilə, məsələn Spotify for Artists və ya Apple Music for Artists vasitəsilə öz adına təsdiqləyə bilərsən.
- Platformalar dinləyicilərin reaksiyasına görə treki alqoritmik pleylistlərə salmağa başlaya bilər. Redaksiya pleylistlərini isə hər platformanın öz redaktorları seçir.
- Streamlər sayılmağa başlayır, amma hesabatlar real vaxtda gəlmir. Platformalar onları hesabat dövrləri üzrə distribyutorlara göndərir, rəqəmlər yoxlanandan sonra görünür.
Elvin Rzanın ilk sinqlı "Yay gecəsi" üzərində baxaq. O, relizi may ayının əvvəlində yükləyir, tarix isə iyunun ortasıdır. Yoxlama zamanı ondan koverdəki Instagram adını silmək istənilir, o bunu bir günə düzəldir və relizin hələ emal üçün də, redaktorlara müraciət üçün də bir neçə həftəsi qalır.
Kim nə edir: qısa xülasə
- Sən: musiqi, hüquqlar, fayllar, dəqiq metadata və tanıtım.
- Distribyutor: yoxlama, kodlar, platformalara çatdırılma, status yeniləmələri və hesabatların sənə ötürülməsi.
- Platforma: emal, artist profili, tövsiyələr və redaksiya qərarları.
Nə qədər vaxt saxlamalı
Müddət yoxlamadan, istənən düzəlişlərdən və hər platformanın emal vaxtından asılıdır. İlk relizdə göndərmə günü ilə reliz tarixi arasında bir neçə həftə saxla. Bu ehtiyat tarixi dəyişmədən metadata səhvini düzəltməyə imkan verir, həm də mahnını redaktorlara təqdim etməyə vaxt qalır. Məsələn, Spotify-ın redaksiyaya təqdim aləti yalnız hələ çıxmamış musiqini qəbul edir.