Merç təkcə əlavə gəlir deyil. Avtobus dayanacağında sənin futbolkanı geyinən pərəstişkar kiçik bir reklam lövhəsidir, noutbukun üstündəki stiker isə hər gün kiminsə gözünə dəyir. Müstəqil artist üçün əsas məsələ kiçik başlamaqdır ki, ilk merç partiyan pərəstişkarların gəlməsi üçün səbəb olsun, satılmamış hudilərlə dolu otaq yox.
Pərəstişkarların həqiqətən nə istədiyindən başla
Çap etdirməzdən əvvəl soruş. Stories-də sorğu, konsertdə qısa sual və ya kiçik ön sifariş sənə öz zövqündən daha çox şey deyəcək. Dinləyicilərinin kim olduğunu düşün: pulu az olan tələbələr hər konsertə gələn böyüklərdən fərqli şeylər istəyir.
Riski az olan ilk məhsullar adətən bunlardır:
- stikerlər və kiçik çaplar
- cari relizlə bağlı afişa
- bir və ya iki rəngdə futbolka
- parça çanta
Hudi, papaq və fiziki daşıyıcılar nəyin satıldığını biləndən sonra gələ bilər. Məhsulları insanların dəyər verdiyi anlarla bağla: ən tanınan mahnının bir misrası, cari sinqlın koverindən bir simvol, xüsusi bir konsert üçün hazırlanmış dizayn.
Sifarişlə çap, yoxsa öz ehtiyatın
Sifarişlə çap (print-on-demand) o deməkdir ki, servis hər məhsulu kimsə sifariş verəndə çap edir.
- Əvvəlcədən pul xərcləmirsən, artıq qalan məhsul olmur.
- Risk etmədən çoxlu məhsul sınaya bilərsən.
- Bir ədədin maya dəyəri yüksəkdir, deməli qazanc azdır.
- Keyfiyyətə nəzarət zəifdir, çatdırılma uzun çəkir.
- Hər servis hər ölkəyə və hər ölkədən göndərmir, ona görə pərəstişkarlarının yaşadığı yerdə əslində nəyin işlədiyini yoxla.
Öz ehtiyatın o deməkdir ki, mətbəədən partiya sifariş edirsən və özün satırsan.
- Bir ədədin dəyəri aşağıdır, keyfiyyəti özün yoxlaya bilirsən.
- Konsertdə dərhal satış və yerli çatdırılmanın sürəti.
- Qutulara qoyulmuş pul, ölçü və rənglərdə təxmin, evdə saxlama yeri.
Bir çox artist sonda qarışıq yola gəlir: konsertlər və yerli satış üçün kiçik partiya, uzaqdakı pərəstişkarlar və eksperimental dizaynlar üçün sifarişlə çap. Yerli mətbəə ilə işləyirsənsə, əvvəlcə nümunə istə, hansı çap üsulundan istifadə etdiklərini soruş və daha əlli ədəd sifariş verməzdən əvvəl nümunəni bir neçə dəfə özün yu.
İnsanların geyinmək istədiyi dizayn
Üzün və iri hərflərlə adın bəzi pərəstişkarlar üçün işləyir, amma insanların çoxu özlüyündə gözəl görünən şeyləri geyinir. Simvol, qısa bir misra, koverlərinin üslubunda illüstrasiya: belə dizaynlar təkcə konsertə yox, adi günlərdə də geyinilir.
Rəng sayını az saxla. Sadə dizaynlar daha təmiz çap olunur və adətən ucuz başa gəlir. Maket hazırla və qərar verməzdən əvvəl bir neçə pərəstişkara göstər.
Hüquqları da yoxla. Dizaynerlə razılaşman merçdə istifadəni əhatə etməlidir. Şriftlər kommersiya istifadəsi üçün lisenziyalı olmalıdır. Başqa brendlərin loqoları, cizgi filmi personajları və internetdə tapdığın fotolar məhsullarına düşməməlidir. Artist adın getdikcə daha çox məhsulda görünürsə, adın özünü qorumaq barədə düşünməyin vaxtı gələ bilər.
Konsertdə satış
Merç masası istifadəsi rahat olanda işləyir:
- məhsulları, ölçüləri və qiymətləri göstərən görünən lövhə
- yerli vərdişlərə uyğun ödəniş yolu: nağd pulla yanaşı kart və ya köçürmə
- masa arxasında dayanan bir dost: beləcə eyni anda həm satıb, həm də çıxış etməli olmursan
- səhnədən bir dəfə, çıxışın sonuna yaxın xatırlatma
- sadə dəstlər, məsələn futbolka və stiker, kiçik əlavə ilə imzalı məhsullar
Hər konsertdən əvvəl və sonra ehtiyatını say. Nəyin həqiqətən satıldığını və nəyinsə itib-itmədiyini bilməyin yeganə yolu budur.
Uydurma müğənnimiz Tural Dalğa ilk solo konsertinə iyirmi futbolka və bir qutu stiker apardı. Futbolkaların orta və böyük ölçüləri tükəndi, kiçik ölçülər isə masada qaldı. Növbəti sifarişi öz təxmininə yox, ölçülərə görə verdi.
Onlayn satış
Artıq olan kanallarla başla: Instagram mesajları, Telegram kanalı və ya sadə mağaza səhifəsi. Ən təhlükəsiz yol ön sifarişdir: müəyyən müddət ərzində sifarişləri topla, düz o qədər çap etdir və məhsulların nə vaxt çatacağını dürüst de.
Göndərmə, qablaşdırma və ölçü dəyişdirmə qaydalarını ilk şikayətdən sonra yox, ilk sifarişdən əvvəl yaz. Maketlərin yanında merçini geyinən real insanların fotolarını da işlət. Belə fotolar daha yaxşı satır və kiminsə artıq onu aldığını göstərir.
Bunu davamlı et
Hər məhsul üçün sadə cədvəl apar: istehsal dəyəri, qablaşdırma, göndərmə, ödəniş komissiyaları, sənin qiymətin, neçəsinin satıldığı və neçəsinin qaldığı. Qiymətləri elə qoy ki, təkcə çapdan sonra yox, bütün xərclərdən sonra da nəsə qazanasan.
Müntəzəm satış vergi və qeydiyyat öhdəlikləri gətirə bilər, qaydalar isə ölkədən ölkəyə dəyişir, ona görə merç daimi işə çevrilməzdən əvvəl yerli tələbləri yoxla. Satılanı yenidən sifariş et, satılmayandan imtina et və hər reliz ətrafında kiçik məhdud buraxılışlar barədə düşün. Məhdud say pərəstişkarlara indi almaq üçün səbəb verir, ehtiyatını da kiçik saxlayır.