Uzaqdan musiqi üzərində birgə iş artıq adi haldır: mahnını başqa şəhərdəki prodüserlə yazırsan, vokalı başqa ölkədə yazdırırsan. Adətən problem musiqidə olmur. Problem iki takt gec başlayan vokalda, yanlış diskretləşmə tezliyində qurulmuş sessiyada və ya hansı dubl olduğu bilinməyən "final_yeni2.wav" faylındadır. Bir neçə vərdiş bunların demək olar ki, hamısını həll edir.
Kimsə yazmazdan əvvəl əsasları razılaşdır
Başlanğıcda on dəqiqəlik razılaşma sonra günlərə qənaət edir. Bunları yazılı şəkildə müəyyənləşdir:
- Diskretləşmə tezliyi və bit dərinliyi. Bütün layihə üçün birini seç, məsələn 48 kHz və 24 bit, hamının sessiyasının buna uyğun olduğuna əmin ol.
- Temp, ölçü və tonallıq. Dəqiq temp, kəsr hissəsi ilə birlikdə, həm də temp və ya ton dəyişikliyi varsa, hansı taktda olduğu.
- Başlanğıc nöqtəsi. Layihədəki hər fayl eyni sıfır nöqtəsindən, adətən sessiyanın lap əvvəlindən başlayır, partiya xeyli sonra girsə belə.
- Kim nə edir və nə vaxta. Hansı partiyanı kim yazır, kim mikslər, hər təhvil nə vaxta gözlənilir.
Fərqli musiqi proqramları bir-birinin layihəsini aça bilmir, ona görə ortaq dil audio fayllardır. Kiminsə başqa səslə çalmaq istəyə biləcəyi partiyalar üçün, məsələn sintezator və ya baraban, MIDI faylları da göndər.
Saat qurşaqları gözlədiyindən daha vacibdir. Hər birinizin nə vaxt əlçatan olduğunu razılaşdırın. Partiya canlı yönləndirmə tələb edirsə, məsələn, müğənninin ifa tərzi, yazının özü üçün video zəng təyin edin. Real vaxtda yarım saatlıq rəy bir həftəlik yazışmanı əvəz edə bilər.
Başqalarının üzərinə yaza biləcəyi gid
Evdə partiya yazan adama ideyadan çox şey lazımdır. Ona bunları göndər:
- hazırkı versiyanın gid miksi
- sıfırdan başlayan ayrıca metronom faylı
- temp dəyişirsə, MIDI faylı və ya temp xəritəsi
- hissələri qeyd olunmuş sözlər və ya akkord cədvəli
- bir-iki referans mahnı və istədiyin əhval haqqında bir cümlə
Uydurma prodüser Elçini Bakıda, müğənni Aynuru isə İstanbulda təsəvvür et. Elçin ancaq kobud bir MP3 göndərsə, Aynur onun sessiyasına heç uyğun gəlməyən bir şeyin üzərinə yaza bilər. Elçin gid, metronom və takt nömrələri yazılmış sözlər göndərsə, Aynurun vokalı ilk cəhddən yerinə oturur.
Öz partiyanı yazıb geri göndərmək
Yazan sənsənsə:
- Razılaşdırılmış tezlik və temp qurulmuş sessiyada gidin üzərinə yaz.
- Yalnız öz partiyalarını eksport et, hər biri sıfırdan başlasın və mahnının sonuna qədər getsin.
- Onları reverb və delaysiz, "quru" göndər. Effekt ideyanın bir hissəsidirsə, ikinci, emal olunmuş versiyanı da göndər və aydın adlandır.
- Razılaşma olmayıbsa, yazını ton korreksiyası, kompressor və ya təmizləmə ilə ağır emal etmə. Emalı sonra əlavə etmək asandır, çıxarmaq isə mümkün deyil.
- Ən yaxşı yığılmış variantı və alternativ dublları göndər, tapılsın deyə adlandır.
- Göndərməzdən əvvəl eksport etdiyin faylları boş sessiyada gidlə birgə aç və üst-üstə düşdüyünü yoxla.
Adlar, versiyalar və qeydlər
Yaxşı fayl adı üç suala cavab verir: hansı mahnı, hansı partiya, hansı versiya. Məsələn, "Yay gecesi_Esas vokal_Aynur_v03". "Final" sözündən qaç, həmişə daha bir versiya olur.
Hər eksportu nömrələ və köhnəsinin üstünə heç vaxt yazma. Hər təhvilə qısa mətn qeydi qoy: temp, tonallıq, tezlik, içində nə var və əvvəlki versiyadan nə dəyişib.
Rəy vaxt nişanı ilə daha yaxşı işləyir: "1:42, ikinci nəqarət, bas çox ucadır". Bir mərhələnin bütün qeydlərini tək-tək göndərmək əvəzinə bir siyahıda topla və söhbəti bir yerdə apar. Beş müxtəlif çata səpələnmiş qeydlərdən biri mütləq yaddan çıxacaq.
Faylların ötürülməsi
- Sabit strukturu olan ortaq bulud qovluğundan istifadə et. Məsələn: referanslar, hər adamdan gələn fayllar, mikslər, qeydlər. Hər kəs soruşmadan harada baxacağını bilir.
- WAV WAV olaraq qalsın. MP3-ə yalnız telefonda tez dinləmək üçün çevir və belə faylları önizləmə kimi adlandır.
- Messencerlərlə ehtiyatlı ol. Bir çox tətbiq audionu fayl kimi göndərməsən sıxır, bəzi linklərin isə vaxtı keçir. Bulud linki daha etibarlıdır.
- Təhvili arxivləşdir, yolda heç nə itməsin. Qarşı tərəf hər şeyin açıldığını təsdiqləyənə qədər öz nüsxəni saxla.
Göndərməzdən əvvəl yoxla
- Diskretləşmə tezliyi və bit dərinliyi razılaşdığınız kimidir.
- Hər fayl sıfırdan başlayır və gidlə üst-üstə düşür.
- Hər adda mahnı, partiya, adam və versiya var.
- Quru və emal olunmuş versiyalar aydın adlandırılıb.
- Temp, tonallıq və dəyişikliklər yazılmış mətn qeydi əlavə olunub.
- Sessiyanı yox, eksport olunmuş faylları dinləmisən.
Bir də texniki olmayan bir şey: kimin nə yazdığını və nə çaldığını iş gedə-gedə qeyd et. Mahnı bitəndə bu siyahı kreditləri və gəlir bölgüsünü mübahisəyə yox, qısa söhbətə çevirir.