Uzaktan müzik üzerinde ortak çalışma artık sıradan bir şey: şarkıyı başka şehirdeki bir prodüktörle yazıyorsun, vokali başka bir ülkede kaydettiriyorsun. Ters giden genelde müzik olmaz. İki ölçü geç başlayan bir vokal, yanlış örnekleme hızında açılmış bir oturum ya da hangi kayıt olduğunu kimsenin bilmediği bir "final_yeni2.wav" dosyası olur. Birkaç alışkanlık bunların neredeyse hepsini çözer.
Kimse kayda girmeden önce temelleri konuşun
Başta on dakikalık bir uzlaşma sonradan günler kazandırır. Şunları yazılı olarak netleştir:
- Örnekleme hızı ve bit derinliği. Bütün proje için birini seç, örneğin 48 kHz ve 24 bit, ve herkesin oturumunun buna uyduğundan emin ol.
- Tempo, ölçü ve ton. Ondalığıyla birlikte tam tempo, tempo ya da ton değişiyorsa hangi ölçüde değiştiği.
- Başlangıç noktası. Projedeki her dosya aynı sıfır noktasından, genelde oturumun en başından başlar, partiler çok daha sonra girse bile.
- Kim ne yapacak, ne zamana kadar. Hangi partiyi kim kaydedecek, kim miksleyecek, her teslimat ne zaman bekleniyor.
Farklı müzik programları birbirinin projesini açamaz, bu yüzden ortak dil ses dosyalarıdır. Birinin başka bir sesle çalmak isteyebileceği partiler için, örneğin synth ya da davul, MIDI dosyalarını da gönder.
Saat dilimleri sanıldığından daha önemlidir. Her birinizin ne zaman ulaşılabilir olduğunu konuşun. Bir parti canlı yönlendirme gerektiriyorsa, örneğin şarkıcının cümleleri nasıl söyleyeceği, kaydın kendisi için bir görüntülü görüşme ayarlayın. Gerçek zamanlı yarım saatlik geri bildirim, bir haftalık mesajlaşmanın yerini tutabilir.
Üzerine kayıt yapılabilecek bir guide
Evde partisini kaydeden kişinin bir fikirden fazlasına ihtiyacı vardır. Ona şunları gönder:
- şu anki sürümün guide miksi
- sıfırdan başlayan ayrı bir metronom dosyası
- tempo değişiyorsa MIDI dosyası ya da tempo haritası
- bölümleri işaretlenmiş sözler ya da akor şeması
- bir iki referans şarkı ve istediğin hisle ilgili tek bir cümle
Uydurma iki isim düşün: İstanbul'da prodüktör Kerem, Bakü'de şarkıcı Aynur. Kerem sadece kaba bir MP3 gönderirse, Aynur onun oturumuyla hiç örtüşmeyebilecek bir şeyin üzerine kayıt yapar. Kerem guide, metronom ve ölçü numaralı sözleri gönderirse, Aynur'un vokali ilk denemede yerine oturur.
Kendi partini kaydedip geri göndermek
Kaydı yapan sensen:
- Kararlaştırılan örnekleme hızı ve tempoyla kurulmuş bir oturumda guide'ın üzerine kaydet.
- Sadece kendi partilerini dışa aktar, her biri sıfırdan başlasın ve şarkının sonuna kadar gitsin.
- Onları reverb ve delay olmadan, kuru gönder. Efekt fikrin bir parçasıysa ikinci, işlenmiş bir sürümü de gönder ve açıkça adlandır.
- Konuşulmadıysa kaydı tune, kompresör ya da gürültü temizleme ile ağır şekilde işleme. İşlemeyi sonradan eklemek kolaydır, geri almak imkânsızdır.
- En iyi birleştirilmiş kaydı ve alternatif çekimleri gönder, bulunabilsinler diye adlandır.
- Göndermeden önce dışa aktardığın dosyaları guide ile birlikte boş bir oturumda aç ve örtüştüklerini kontrol et.
Adlar, sürümler ve notlar
İyi bir dosya adı üç soruya cevap verir: hangi şarkı, hangi parti, hangi sürüm. Örneğin "Yaz gecesi_Ana vokal_Aynur_v03". "Final" kelimesinden kaçın, her zaman bir sürüm daha olur.
Her dışa aktarımı numaralandır ve eskisinin üzerine asla yazma. Her teslimata kısa bir metin notu koy: tempo, ton, örnekleme hızı, içinde ne olduğu ve önceki sürümden bu yana ne değiştiği.
Geri bildirim zaman damgasıyla daha iyi işler: "1:42, ikinci nakarat, bas fazla yüksek". Bir turun bütün notlarını tek tek göndermek yerine tek bir listede topla ve konuşmayı tek bir yerde sürdür. Beş ayrı sohbete dağılmış notlardan biri mutlaka gözden kaçar.
Dosyaları aktarmak
- Sabit yapısı olan ortak bir bulut klasörü kullan. Örneğin: referanslar, her kişiden gelen dosyalar, miksler, notlar. Herkes sormadan nereye bakacağını bilir.
- WAV, WAV olarak kalsın. MP3'e sadece telefonda hızlı dinlemek için çevir ve bu dosyaları önizleme olarak adlandır.
- Mesajlaşma uygulamalarına dikkat et. Birçok uygulama sesi dosya olarak göndermezsen sıkıştırır, bazı linklerin de süresi dolar. Bulut linki daha güvenlidir.
- Teslimatı arşivle, yolda hiçbir şey kaybolmasın. Karşı taraf her şeyin açıldığını onaylayana kadar kendi kopyanı sakla.
Gönder tuşuna basmadan önce
- Örnekleme hızı ve bit derinliği kararlaştırdığınız gibi.
- Her dosya sıfırdan başlıyor ve guide ile örtüşüyor.
- Her adda şarkı, parti, kişi ve sürüm var.
- Kuru ve işlenmiş sürümler açıkça adlandırılmış.
- Tempo, ton ve değişiklikleri içeren bir metin notu eklenmiş.
- Oturumu değil, dışa aktarılmış dosyaları dinledin.
Bir de teknik olmayan bir şey: kimin neyi yazdığını ve çaldığını iş ilerledikçe not et. Şarkı bittiğinde bu liste, krediler ve gelir paylaşımı konusunu bir tartışmaya değil, kısa bir sohbete dönüştürür.