Büyük albümler çoğu zaman çıkış gününden haftalar önce mağazalarda görünür. Hayranlar onları önceden sipariş edebilir, bazı şarkıları da hemen dinleyebilir. Bağımsız bir sanatçıya albüm ön siparişi büyük plak şirketlerinin bir numarası gibi gelebilir. Ama arkasındaki fikir basit ve bir kısmı her albüm için işe yarar.
Albüm ön siparişi nedir
Ön sipariş, albümün çıkış tarihinden önce mağazada kendi sayfasının olması demek. iTunes Store gibi indirme mağazalarında insanlar albümü önceden satın alabilir ve albüm çıkış günü kütüphanelerine düşer. Apple Music'te dinleyiciler gelecek bir albümü önceden kütüphanelerine ekleyebilir (pre-add), albüm çıktığında orada görünür. Bazı dijital müzik platformları da uygun sanatçılara kendi sanatçı araçları üzerinden çıkış öncesi sayfalar ya da geri sayım sunar.
Bütün mesele dikkat. Tek bir çıkış günü yerine, albümün zaten var olduğu, paylaşılabildiği ve ilgi toplamaya devam ettiği birkaç haftan olur.
Instant grat şarkılar ve çıkış öncesi single'lar
Ön sipariş döneminde bazı şarkılar erken açılabilir. Sektörde bunlara genellikle "instant grat" şarkılar denir. İfade, "instant gratification", yani anında ödül sözünün kısaltmasıdır. Ön sipariş veren kişi bu şarkıları hemen alır, dijital platformlarda ise bu şarkılar albüm çıkmadan dinlenebilir hale gelir.
On şarkılık bir albüm için plan şöyle görünebilir:
- Çıkıştan altı hafta önce: ön sipariş açılır, ilk single hemen dinlenebilir.
- Üç hafta önce: ikinci şarkı açılır.
- Bir hafta önce: üçüncü şarkı.
- Çıkış günü: albümün tamamı.
Açılan her şarkı, albüm hakkında paylaşım yapmak, çalma listelerine önermek ve konuşmak için yeni bir sebep verir. Albüm sayfası da bu sırada hayran toplamayı sürdürür.
Ön sipariş genel olarak nasıl kurulur
Teknik olarak albüm mağazalara normalden erken teslim edilir: ön siparişin başlangıç tarihi, çıkış tarihi ve her instant grat şarkı için açılacağı tarihle birlikte. Hangi mağazaların ön sipariş kabul ettiği ve ne kadar önceden, her platforma ve dağıtımcının neyi teslim edebildiğine bağlıdır. Her dağıtımcı ön sipariş sunmaz, sunanların seçenekleri de farklıdır. Kampanyanı ön siparişin üzerine kurmadan önce sor.
Buradan bir kural daha çıkar. Daha önce single olarak çıkan şarkılar albümde aynı ISRC koduyla yer almalı. Böylece dinlenmeleri ve çalma listesi eklemeleri bir arada kalır, albüm de kopya içerik gibi görülmez.
Her şeyin daha erken hazır olması gerekir
Sanatçıları en çok şaşırtan kısım burası. Ön sipariş açıldığında albüm zaten mağazadadır. Yani o tarihe kadar şunlar hazır olmalı:
- sadece single'ların değil, bütün şarkıların final masterları;
- final kapak görseli;
- şarkı sırası, isimler, versiyon notları ve explicit işaretleri;
- bütün şarkılar için eksiksiz emeği geçenler bilgisi;
- emin olduğun bir çıkış tarihi.
Tarihleri geriye doğru hesapla. Önce çıkış gününü seç, ondan ön siparişin açılacağı günü çıkar, sonra dağıtımcının incelemesi ve mağazaların işlemesi için ek süre bırak. Örneğin ön sipariş çıkıştan altı hafta önce açılacaksa ve materyallerin birkaç hafta önceden teslim edilmesi gerekiyorsa, albümün bütün dosyaları çıkış gününden yaklaşık iki ay önce hazır olmalı. Stüdyo takvimini de buna göre kur, son şarkının miksini son haftaya bırakma.
Ön sipariş başladıktan sonra bir şarkıyı değiştirmek bazı mağazalarda zor ya da imkansız olabilir, üstelik alıcıların kafasını karıştırır. Asıl son tarih olarak çıkış gününü değil, ön siparişin başlangıcını kabul et.
Ön sipariş imkanın yoksa
Resmi bir ön sipariş olmadan da faydanın çoğunu elde edebilirsin:
- Albümden önceki haftalarda albümden iki üç şarkıyı ayrı tarihlerle single olarak yayınla, sonra onları aynı ISRC kodlarıyla albüme koy.
- İlk single çıktığında albümün tarihini ve şarkı listesini duyur, böylece her single albümü işaret etsin.
- Dinleyicilerden sanatçı profilini takip etmelerini iste, albüm onlara platformların yeni çıkanlar özellikleriyle ulaşsın.
- Üçüncü taraf servislerin pre-save linklerini kullanıyorsan, bunun mağaza ön siparişi değil, ayrı bir araç olduğunu unutma.
Hayali bir şarkıcı olan Derya Akın'ın ilk albümü için ön sipariş imkanı yoktu. Dört hafta arayla üç single çıkardı, albümü ikinci single'la duyurdu ve üçünü de aynı kodlarla albüme koydu. Çıkış günü dinleyicileri albümün üçte birini zaten tanıyordu.
Sık yapılan hatalar
- Masterlar bitmeden tarih duyurmak, sonra o tarihi kaydırmak zorunda kalmak.
- Albüme single'ın başka bir miksini koymak. Bu, şarkıyı yeni kodlu yeni bir kayda çevirir ve geçmişinden koparır.
- O kadar çok şarkıyı erken açmak ki, çıkış gününe yeni hiçbir şey kalmaması.
- Ön siparişi açıp sonra sessiz kalmak. Albüm sayfası kendi kendine dinleyici getirmez, her açılan şarkı ve her hafta için küçük bir paylaşım planı gerekir.