Birlikte şarkı yazmak: verimli bir co-writing seansı nasıl olur

Birlikte şarkı yazmak için toplandığın bir seans sana dört saatte hayatının en iyi şarkısını da verebilir, kahve bardaklarından ve kahkahalarla dolu bir ses kaydından başka hiçbir şey de. Farkı nadiren yetenek yaratır. Fark hazırlıkta, odadaki birkaç alışkanlıkta ve çoğu kişinin kaçtığı tek bir konuşmada, yani paylar konuşmasında yatar.

Seanstan önce

İyi bir seans bir gün önceden başlar. Biraz ev ödevi yaparsan kimse ilk saati boş bir projeye bakarak geçirmez.

• Kimin geleceğini ve ne yaptığını bil. Altyapıyı kuran bir prodüktör, melodi yazan bir topliner, bir söz yazarı, şarkının yazıldığı sanatçı. Rolleri biliyorsan ne getireceğini de bilirsin.
• Bitmiş şarkılar değil, başlangıçlar getir. Üç beş isim ya da fikir, sevdiğin birkaç dize, bir akor döngüsü, bir melodi fikrinin ses kaydı. Küçük tohumlar herkese tepki verecek bir şey sunar.
• Hedefi ortaklarınla netleştir. Şarkı içinizden biri için mi, teklif edeceğiniz bir sanatçı için mi, yoksa sadece bir deneme mi? Hangi dilde olacak? Bir kulüp gecesi şarkısı ile düğün sezonu şarkısı ilk dakikadan farklı kararlar ister.
• Odayı hazırla. Mikrofon bağlı, proje şablonu açık, herkes için kulaklık var. Bir kablo için yarım saat beklemek havayı söndürür.

Odadaki roller

Çoğu seans kendiliğinden bir düzene oturur. Biri parçayı yönetir, bir ya da iki kişi melodi ve sözler üzerinde çalışır, biri de kalemi tutar: sözleri yazar, versiyonları saklar ve dizeleri odaya yüksek sesle okur.

Roller değişebilir, ama birinin dümende olması gerekir. Şarkı belirli bir sanatçı için yazılıyorsa ona neyin yakıştığı konusunda son sözü o söyler, çünkü şarkıyı yıllarca söyleyecek olan o.

Odayı yaratıcı tutan iki basit kural:

1. Tartışmadan önce dene. Fikri söyle, akoru çal, dizeyi kaydet. Pek çok fikir anlatılırken kötü, hoparlörden duyulunca ise doğru gelir.
2. Kişiyi değil, dizeyi eleştir. "Bu dize daha sade olsa nasıl olur?" cümlesi "bu olmuyor"dan çok daha iyi karşılanır. Kendini güvende hisseden insanlar tuhaf fikirlerini de söyler, tuhaf fikirler de çoğu zaman en iyileridir.

Her fikri kaydet

Seanstan sonraki en kötü his, kimsenin kaydetmediği harika bir melodiyi hatırlamaktır.

• Bir şey sürekli kayıtta olsun. Masada telefonun ses kaydedicisi ya da projede kayda hazır bir kanal. Depolama alanı ucuz, kaybolan fikir ise pahalıdır.
• Tek bir ortak söz belgesi tut. Eski dizeleri silme, üstlerini çiz. Dün reddedilen bir dize bazen yarının kıtasını kurtarır.
• Dosyalara açık isimler ver. Şarkı adı, tarih, versiyon. "Final final 3" bir ay sonra kimsenin işine yaramaz.
• Kaba bir demoyla bitir. Tam yapı, kaba vokal, basit bir miks. Aynı gün herkese bir kopya gönder ki şarkı tek bir dizüstü bilgisayarda kalmasın.

Tıkandığında

Her seansın ağır geçen bir saati olur. Oradan çıkmanın birkaç yolu:

• Bir bölüm yirmi dakikadır direniyorsa onu bırak ve başka bir bölümü yaz. Nakarat çoğu zaman kıtanın kilidini açar.
• Şarkının adına dön ve şarkının dinleyiciye ne vaat ettiğini sor.
• On dakikalığına enstrümanı ya da tempoyu değiştir veya sadece mahallede bir tur at.
• Küçük teslim tarihleri koy: öğle yemeğine kadar nakarat, moladan önce tam bir ilk kıta.

Payları aynı gün konuş

Bu, garip hissettirdiği için ertelenen adımdır. Altı ay sonra ise, kimse hook'u kimin bulduğunu hatırlamazken şarkı birden dinlenmeye başladığında, iş çok daha garip bir hal alır.

Herkes dağılmadan önce eser paylarında anlaşmayı sağla ve bunları basit bir pay belgesine (split sheet) yaz:

• şarkının adı ve tarih;
• her yazarın resmi adı soyadı ve sanatçı adı;
• herkesin katkısı, birkaç kelimeyle;
• herkesin eserdeki payı, toplamı 100 olacak şekilde;
• varsa yayıncılar ya da meslek birlikleri;
• iletişim bilgileri.

Herkes yazılı olarak onaylar: imzayla ya da ortak bir mesaja yanıtla. Bazı odalarda pay orada bulunan herkes arasında eşit bölünür, bazılarında katkıya göre. İkisi de olur. Pek çok yazar kuralı günün başında konuşur, bu da sonradan çıkacak gerginliği ortadan kaldırır.

Bu payların kaydı değil, şarkının kendisini kapsadığını unutma. Masterın kime ait olduğu ve prodüktörün master gelirinden pay alıp almayacağı ayrı bir anlaşmanın konusudur. Şarkı sonradan değişir ve yeni bir yazar katılırsa pay belgesini güncelle ve herkese yeniden gönder.

Hayali bir örnek: Ece Toprak, Mert Yalın ve prodüktör arkadaşları "Kâğıt Ay" şarkısını bir öğleden sonra yazdılar ve başlamadan önce konuştukları gibi payı eşit böldüler. Bir yıl sonra bir plak şirketi şarkıyla ilgilendiğinde pay belgesi herkesin e-posta kutusundaydı. Konuşma on dakika sürdü.

Seanstan sonra

Bir gün içinde demoyu, sözleri ve pay belgesini herkese gönder. Sonraki adımları netleştir: prodüksiyonu kim bitirecek, son vokali kim kaydedecek, şarkıyı kim ve kimin adıyla yayınlayacak.

Şarkı yayınlandığında künye bilgileri pay belgesiyle birebir örtüşmeli, isimler de aynı şekilde yazılmalı. CULT portalında yayını gönderirken sanatçı bilgileriyle birlikte künyeyi de girersin, bu yüzden hazır bir pay belgesi bu adımı hızlı ve hatasız yapar.