Content ID, bir kaydın tamamı sana aitse işe yarar. O kaydın parçaları başkalarına da aitse ya da başkalarına da lisanslanmışsa kötü bir fikirdir. Böyle durumlarda sistem tam olarak yapmak için tasarlandığı işi yapar, sesleri eşleştirir ve hiçbir hakkın olmayan videolara hak talebi göndermeye başlar.
Eşleştirme nasıl çalışıyor
YouTube parçanın referans dosyasını saklar ve yeni yüklemeleri onunla karşılaştırır. Bir eşleşme bulduğunda referansın sahibi o video için bir hak talebi alır: seçilen politikaya göre videoyu takip etme, ondan gelir elde etme ya da engelleme hakkı. Sistem kimin neyi yazdığını bilmez. Sadece iki sesin birbirine benzediğini duyar. Eşleşme şarkının tamamından değil kısa bir bölümden de doğabilir, yani küçük bir parçası başkasına ait olsa bile sorun çıkabilir.
Bu yüzden YouTube'un kuralı basit: Content ID'yi sadece münhasır haklarına sahip olduğun materyal için kullanabilirsin. Aynı sesleri başka biri de yasal olarak kullanabiliyorsa, senin referansın onun yüklemeleriyle çakışır.
Geri durman gereken durumlar
Kiralık, münhasır olmayan beat'ler
Münhasır olmayan bir lisans (lease), prodüktörün aynı beat'i birçok sanatçıya satabileceği anlamına gelir. Diyelim ki Arda Kaplan internetten bir beat kiralıyor ve üzerine şarkı çıkarıyor, aynı beat'i on rapçi daha kullanıyor. Arda'nın şarkısı Content ID'ye girerse beat'in kendisi onun referansının parçası olur ve diğer sanatçıların videolarına talepler gelmeye başlar. Pek çok lease sözleşmesi beat'in Content ID'ye kaydedilmesini zaten yasaklar. Bazen de prodüktör beat'i kendisi sisteme eklemiştir ve o zaman senin videoların da talep alır. Bir şey varsaymadan önce lisansını oku.
Münhasır lisansla tablo değişir ama sözleşmeye bak: kaydı YouTube'da senin mi yoksa prodüktörün mü yöneteceği orada yazmalı.
Sample paketlerinden loop'lar ve sample'lar
Telifsiz loop'lar ve sample paketlerindeki sesler binlerce prodüktöre satılır. Parçan tanınır bir loop üzerine kuruluysa, referansın aynı loop'u kullanan başkalarının müziğiyle eşleşebilir. Mevcut bir kayıttan izinle alınmış sample için de durum aynı: kullanma izninin olması onu sadece sana ait yapmaz ve orijinalin sahibi onu çoktan Content ID'ye eklemiş olabilir. İzinsiz sample'lar ise ayrı bir sorun ve hiçbir dağıtım ayarı bunu çözemez.
Kamu malı ve arşiv kayıtları
Kendi çalıp kaydettiğin bir türkü senin kaydındır. Ama parçanda kamu malı olan eski bir arşiv kaydı, bir konuşma ya da bir saha kaydı varsa, o kısım sana ait değildir ve başkaları da onu serbestçe kullanabilir. YouTube kamu malı materyalin Content ID'ye eklenmesine izin vermez.
Başkalarına lisansladığın parçalar
Bir parçayı müzik kütüphanesine sattıysan, bir markaya lisansladıysan ya da YouTuber'ların videolarında kullanmasına izin verdiysen, parça Content ID'ye girdiği anda onların yüklemelerine talep gelir. Sonuç: kızgın mesajlar ve bozulan anlaşmalar. Birine münhasır lisans verdiysen, talebi tutması gereken sen değil o olabilir.
Remixler ve edit'ler
Başka birinin şarkısının resmi olmayan remix'i senin koruyacağın bir şey değil. Resmi bir remix'te bile master YouTube'da çoğu zaman orijinal plak şirketinin ya da sanatçının kontrolündedir. Remix herhangi bir hak sistemine girmeden önce sözleşmende ne yazdığını kontrol et.
Yanlış bir talebin bedeli
Talep almaması gereken bir videoya gelen talep zararsız bir hata değil. Video sahibi itiraz edebilir ve itirazlar herkesin vaktini ve dikkatini alır. Yanlış taleple karşılaşan içerik üreticileri genellikle müziğini kullanmayı bırakır, bu da tam istediğinin tersi. Lease satan prodüktör, alıcılarının neden şikâyet ettiğini çabuk anlar ve seninle bir daha çalışmak istemeyebilir. Ayrıca YouTube tekrarlanan haksız taleplere ciddi yaklaşır: referanslar kaldırılabilir, hak sahipleri sisteme erişimini kaybedebilir.
Para tarafı da karışır. İki taraf aynı sese hak iddia ettiğinde önce çakışmanın çözülmesi gerekir ve bu nadiren hızlı olur.
Karar vermeden önce kısa bir kontrol
Her parça için kendine şu soruları sor:
- Bu kayıttaki her ses bana mı ait ya da münhasır kontrolümde mi?
- Bir beat kullandıysam lisansım münhasır mı ve Content ID'ye izin veriyor mu?
- Başkalarının da kullanabileceği loop ya da sample'lar var mı?
- Bu parçayı birine münhasır olmayan bir lisansla verdim mi?
- Bu, başka birinin kaydının remix'i ya da edit'i mi?
Cevaplardan biri seni tereddüde düşürüyorsa, o parça Content ID'nin dışında kalmalı. Dağıtım ve Content ID ayrı şeyler: şarkı yine platformlara çıkabilir ve dinlenebilir, sen de bir hak çatışmasından uzak durursun.
CULT'ta uygun bir yayın Content ID'ye eklenmeden önce haklar kontrol edilir ve onay otomatik değildir. Yayını gönderirken kiralık beat'ler, loop'lar ve sample'lar konusunda açık olmak bu kontrolü hızlandırır ve seni sonraki anlaşmazlıklardan korur.