Yıl sonu, bir haftalığına yeni yayın düşünmeyi bırakıp bu yıl gerçekte ne olduğuna bakmak için iyi bir zaman. Müzisyenler için yıl sonu değerlendirmesi Instagram'a şık bir özet koymak değil. Rakamların, notların ve tek bir dürüst sorunun başında geçen bir iki sakin öğleden sonra: neye devam ediyorum, neyi bırakıyorum?
Önce bütün yılı tek bir yerde topla
Bir şeyi yorumlamadan önce veriyi bir araya getir. Dağınık veri tahmine götürür. Bir belge ya da tablo aç ve içine şunları yaz:
- yılın bütün yayınları, tarihi ve formatıyla
- her dönemin dinlenme raporları, ayrıca kullandığın sanatçı uygulamalarından ekran görüntüleri
- sosyal medya rakamların, yılın başında ve sonunda
- konserler, ortak işler, röportajlar ve herkesin önünde yaptığın her şey
- harcamalar: kayıt, miks, kapak, video, reklam
- yaklaşık kaç saat harcadığın. Kaba bir tahmin bile işe yarar.
Zamanlamayla ilgili bir uyarı. Dinlenme raporları gecikmeli gelir, bu yüzden aralıkta yılın son aylarının verisi genellikle henüz tamamlanmamıştır. Değerlendirmeyi şimdi elindekiyle yap, eksik dönemleri işaretle ve raporlar geldiğinde o rakamlara geri dön. CULT panelinde her raporun kaynağı ve dönemi yazar, böylece neyin sayıldığını, neyin hâlâ yolda olduğunu kolayca görürsün.
Her yayına ayrı ayrı bak
Yayınlarının üzerinden tek tek geç ve her biri için iki üç satır yaz. Sadece kaç dinlenme aldığını değil, etrafında neler olduğunu da.
- İlk dört hafta önceki yayınlarla kıyaslandığında nasıl geçti?
- Şarkı aylar sonra da dinleniyor mu, yoksa yayın haftasından sonra durdu mu?
- Dinleyiciler nereden geldi: profilinden ve kendi kitaplıklarından mı, çalma listelerinden mi, kısa videolardan mı, bir ortak işten mi?
- Onun için ne yaptın, neyi atladın?
Elmayla elmayı kıyasla. On bir aydır yayında olan bir single'ın kasımda çıkan şarkıdan çok daha fazla zamanı oldu. Araçların izin veriyorsa her yayına aynı zaman aralığında bak, örneğin ilk 28 güne.
Çoğu zaman bir şarkı zamanla sessizce diğerlerinin önüne geçer. Diyelim ki Defne Ay bu yıl dört single çıkardı. En gürültülü başlangıç ikinci şarkıdaydı, ama dördüncüsü, akustik bir balad, bütün sonbahar boyunca yavaş yavaş büyüdü, çoğunlukla onu kitaplığına ekleyen dinleyiciler sayesinde. Bu, kitlesinin neyi daha çok istediğine dair bir ipucu. Sadece yayın haftalarını hatırlasaydı bunu kolayca kaçırırdı.
Kitlenin nasıl değiştiğini gör
Sonra şarkılara değil, insanlara bak.
Hangi ülkeler ve şehirler büyüdü? Listenin üst sıralarında yeni bir şehir görüyorsan bu bir gurbetçi topluluğu, bir çalma listesinin etkisi ya da tek bir ortak işin sonucu olabilir. Müziğine en iyi hangi platform karşılık verdi? Bazı sanatçılar YouTube'un kendilerini taşıdığını, Spotify'ın ise neredeyse kıpırdamadığını görür. Bazıları için durum tam tersidir.
Takipçi sayını yılın başı ve sonuyla kıyasla. Takipçiler yavaş artar, bu yüzden on iki ay boyunca istikrarlı bir artış tek bir sıçramadan çok daha fazlasını anlatır. Dinleyici sayın fırladı ama takipçilerin pek kıpırdamadıysa, insanlara ulaştın ama onları tutamadın demektir. Bu bir başarısızlık değil, gelecek yıl için net bir iş.
Neyin işe yaradığını dürüstçe yaz
Çoğu kişi bu kısmı atlar, çünkü rahatsız edicidir. Üç kısa liste yap:
- Devam. Açıkça işe yarayan şeyler: insanların paylaştığı bir video formatı, düzenli bir paylaşım günü, yeni dinleyici getiren bir ortak iş.
- Bırak. Zaman ya da para götürüp görünür bir şey getirmeyenler. Sadece bir günlük sıçrama yaratan ücretli tanıtım, çekerken nefret ettiğin içerik, tutturamadığın bir yayın takvimi.
- Dene. Henüz yapmadığın ve test etmek istediğin iki üç şey.
Mümkün olan yerde parayı ve zamanı sonucun yanına yaz. Pahalıya patlayan bir klip ile neredeyse bedavaya çekilen dikey bir video benzer işi görmüş olabilir. Bunu fark etmek için kesin rakamlara gerek yok.
Kontrolünün dışında kalanları da not et: bir platformdaki değişiklik, özel hayatında zor geçen bir ay, büyük bir yayınla aynı haftaya denk gelen bir şarkı. Bağlam seni yanlış ders çıkarmaktan korur.
Küçük temizlik işlerini hallet
Yıl sonu değerlendirmesi, sonradan baş ağrıtan sıkıcı işler için de en doğru zaman.
- Ana platformlardaki profillerinin sende olduğunu, fotoğraf ve biyografinin güncel olduğunu, eski yayınların doğru profilde durduğunu kontrol et.
- Her yayında söz, müzik ve yapımcı bilgilerinin eksiksiz olduğundan, ortak işlerdeki gelir paylaşımı anlaşmalarının yazılı ve saklanmış olduğundan emin ol.
- Şarkılarını kendin yazıyorsan yenilerini meslek birliğine kaydettir, eskilerinin kaydını kontrol et.
- Final WAV dosyalarını, kanalları (stem), kapakları ve proje dosyalarını en az iki ayrı yerde yedekle.
- Basın kitini ve kısa biyografini bu yılın yayınları ve konserleriyle güncelle.
Değerlendirmeyi yeni yılın planına çevir
Son olarak neyi farklı yapacağını yaz. Akılda kalacak kadar kısa tut.
Çoğunlukla sana bağlı iki üç hedef seç: örneğin her sekiz haftada bir yayın, bir e-posta listesi kurmak ya da kendi şehrinin dışında beş konser. Kaba bir yayın takvimi çiz: ilk iki yayın ayrıntılı, gerisi taslak halinde. "Dene" listesinden her çeyrek için bir deneme seç ve onu nasıl değerlendireceğine önceden karar ver.
Sonra mart sonuna bir hatırlatıcı kur. Her çeyrekte bu belgeye bakarak yapacağın kısa bir kontrol, planın hâlâ uyup uymadığını gelecek aralıktan çok önce gösterir.