Bir type beat yüklüyorsun, birkaç sanatçı onu lease ile alıyor ve üç ay sonra kendi YouTube videona müşterilerinden birinin adına telif hakkı talebi geliyor. Ya da tersi oluyor: enstrümantalini Content ID'ye ekliyorsun ve lease alan her rapçinin klibine hak talebi düşmeye başlıyor. YouTube'da beat satmak, aynı sese iki kişi sahip çıkana kadar sorunsuz işler. Bu karmaşanın çoğu, satıştan önce verilen birkaç kararla önlenebilir.
Tek bir beat neden bu kadar hak talebi doğurur
Content ID sözleşmeye değil, sese bakar. Kimin neyi kiraladığından haberi yoktur. Bir kayıt sisteme eklendiğinde YouTube'da onunla eşleşen sesleri arar ve sahibinin seçtiği kuralı uygular: gelir elde etmek, sadece izlemek ya da engellemek.
Beat, karışıklık için biçilmiş kaftandır, çünkü aynı enstrümantal onlarca farklı şarkının içinde yaşar. Üç durum sürekli tekrar eder:
- Alıcı kendi şarkısını kaydettirir. Bir sanatçı beat'ini lease ile alır, şarkıyı bir dağıtımcı üzerinden yayınlar ve Content ID'yi açar. Artık sistem o beat'i hem senin orijinal videonda hem de diğer alıcıların şarkılarında duyar ve hepsine hak talebi koyar.
- Sen enstrümantali kaydettirirsin. Beat tape'ini dijital platformlara Content ID açık şekilde yayınlarsın. O beat'leri kullanan her müşterinin videosuna talep düşer.
- İki alıcı kaydettirir. Aynı beat'e lease almış iki sanatçı Content ID'yi açar. Şarkıları birbiriyle eşleşir ve talepler kimsenin hızlıca kazanamayacağı bir sahiplik anlaşmazlığına dönüşür.
Bunların hiçbiri sistem hatası değil. Sistem kendisine söyleneni yapıyor. Sorun, ona bir şey söyleme hakkının kimde olduğuna önceden kimsenin karar vermemiş olması.
Satmadan önce Content ID kuralını belirle
Pek çok prodüktörün kullandığı en basit kural şu: münhasır olmayan lease asla Content ID'ye girmez, ne beat'in kendisi ne de üzerine yapılan şarkılar. Aynı hak birkaç kişideyse kimse onu tek sahibiymiş gibi kaydettirmemeli.
Exclusive hak ise başka bir konu. Beat'i exclusive olarak satın alan kişi genelde kendi şarkısını kaydettirebilir, ama önce ayrıntılarda anlaşın:
- Beat'i ne zaman satıştan kaldırıyorsun ve mağazadaki sürümü siliyor ya da gizliyorsun.
- YouTube'daki orijinal videona ne olacak. Ya onu kaldırırsın ya da alıcı kanalın için beyaz liste (whitelist) ayarlar.
- Exclusive satıştan önce lease alanlara ne olacak. Birçok prodüktör eski lease'lerin süresi dolana kadar geçerli kaldığını yazar, yani o şarkılar da eşleşmeye takılabilir. Alıcının bunu ödeme yapmadan önce bilmesi gerekir.
Kendi enstrümantallerini dijital platformlarda yayınlıyorsan, lease ile sattığın beat'leri Content ID'nin dışında tut. Sadece bir daha kiralamayacağın beat'leri kaydettir.
Bunu DM'de değil, lisansta yaz
Alıcılar uzun sözleşmeleri nadiren okur, o yüzden Content ID kısmını kısa ve göze batan bir yerde tut. İyi bir lease özeti şunları kapsar:
- Content ID: bu lisansla ne şarkı ne de beat kaydettirilebilir.
- Orijinal video: YouTube'da kalır ve ona hak talebi konamaz.
- Kredi: nasıl anılmak istediğin, örneğin video açıklamasında "prod. by Kuzey Beats", yayın kredilerinde de prodüktör olarak. Dijital platformlarda kredi şarkı adına değil, kredi alanına yazılır.
- Limit ve süre: dinlenme, satış, video sayısı ve lisansın ne kadar geçerli olduğu.
- Anlaşmazlıklar: hak talebi sorunları için bir e-posta adresi.
Aynı özeti sade bir dille her YouTube açıklamasına koy. Sonra bir satış kaydı tut: alıcının adı, iletişim bilgisi, beat, lisans türü, tarih ve şarkı çıktıktan sonra şarkının adı ile alıcının kanalı. Bir talep geldiğinde meseleyi bir hafta yerine bir günde çözmeni sağlayan şey bu kayıt olur.
Videoların: başlıklar, etiketler ve dosyalar
"Type beat" başlıkları YouTube'da bir arama alışkanlığı. Onları dürüst tut: başlık bunun birinin tarzında bir beat olduğunu söyler, onun şarkısı olduğunu değil. Kendi yayınladığın dijital çıkışlarda başka bir sanatçının adına asla yer verme.
Önizlemelerde ve ücretsiz indirmelerde duyulan bir prodüktör etiketi kullan, temiz dosyayı sadece ödemeden sonra gönder. Dosyalarını ve videolarını her seferinde aynı düzende adlandır ki bir talebi saniyeler içinde doğru beat'le eşleştirebilesin.
Yine de talep gelirse
YouTube Studio'da talebin ayrıntılarını aç, kimin talep ettiğine ve hangi varlığın eşleştiğine bak. Sonra:
- Talep sahibini satış kaydında bul. Çoğu zaman bu, Content ID'nin ne yaptığını bilmeden onu açmış bir alıcıdır.
- Ona lisans özetini gönder ve talebi geri çekmesini ya da dağıtımcısından şarkıyı Content ID'den çıkarmasını istemesini rica et.
- Talep yanlışsa ve kimse cevap vermiyorsa itiraz et. Beat'in prodüktörü ve sahibi olduğunu açıkla, lisansı kanıt olarak hazır tut.
- Olanı kayda geçir. Yanlış anlama senin ifadenden kaynaklandıysa lisansa daha net bir satır ekle.
Tamamen sana ait olan ve kendin kaydettirdiğin beat'lerde ortaklarını korumanın temiz yolu beyaz listedir. Müziğini CULT üzerinden yayınlıyorsan, uygun yayınlar hak kontrolünden sonra Content ID'ye eklenebilir, kendi kanalın ve birlikte çalıştığın kanallar için beyaz liste talebi gönderilebilir. Onay otomatik değildir, bu yüzden sadece tamamen sana ait olanı kaydettir.
Bir sonraki beat'i yüklemeden önce
- Sattığın her lisans türünde bir Content ID satırı var.
- Lisans özeti video açıklamasında duruyor.
- Önizleme etiketli, temiz dosya sadece ödemeden sonra gidiyor.
- Satış kaydı her alıcıyla güncelleniyor.
- Kendi kaydettirdiğin hiçbir şeyin içinde lease ile satılmış beat yok.