Akustik alətlər səmimidir. Vokal effektlərin arxasında bir az gizlənə bilər, amma evdə yazılmış gitara və ya piano otağı, soyuducunu və cırıldayan stulu birbaşa miksə gətirir. Yaxşı xəbər budur ki, evdə akustik alətləri yazmaq nə aldığından çox, nəyi harada yerləşdirdiyindən asılıdır. Mikrofonu on santimetr tərpətmək çox vaxt yeni mikrofondan daha çox iş görür.
Mikrofondan əvvəl otağı seç
Divarları paralel olan kiçik, boş otaqlar qutu kimi səslənir və cingildəyir. Otağın ortasında bir dəfə əl çal və qulaq as: tez, metal kimi titrəyən əks-səda sərt əks olunmalar deməkdir. Divanı, pərdəsi, xalçası və dolu kitab rəfləri olan otaq adətən daha sakit səslənir.
Evlərin çoxunda kömək edən bir neçə qayda:
- İfaçını küncə və ya divarın dibinə oturtma. Onu otağın ortasına doğru çək.
- İfaçının arxasından, imkan varsa, mikrofonun arxasından da qalın yorğan və ya ədyal as. O, mikrofona ilk çatan əks olunmaları udur.
- Otağı tamamilə "öldürmə". Akustik alətlər ətrafında bir az hava olanda təbii səslənir. Məqsəd sakitlikdir, ölü səs deyil.
Evində iki-üç yer sına. Hər birində on saniyə yaz, qulaqlıqla dinlə və ən az qutu kimi səslənəni saxla.
Artıq eşitmədiyin səs-küy
Qulağın soyuducunu eşitməməyə öyrəşib, mikrofon isə öyrəşməyib. Yazmazdan əvvəl otaqda dayan və bunlara qulaq as:
- soyuducu, kondisioner, qızdırıcı və ya kompüter ventilyatoru;
- küçə, qonşular, lift və ya it;
- alətin öz səsləri: simlərin cırıltısı, piano pedalları, cırıldayan oturacaq;
- sən özün: qolbaqlar, xışıldayan gödəkçə, mikrofona yaxın nəfəs.
Söndürə biləcəyin hər şeyi söndür, soyuducunu ştepseldən çıxarırsansa, yenidən qoşmaq üçün telefonda xatırlatma qur. Səssiz stul seç və günün ən sakit vaxtında yaz. Telefonu təyyarə rejiminə keçir: həm bildirişlərə görə, həm də bəzi telefonlar yaxındakı kabellərdə vızıltı yaratdığı üçün.
Hər sessiyanı on saniyəlik sükut yazmaqla başla. Səsi qaldır və dinlə. Uğultu və ya fışıltı eşidirsənsə, onun mənbəyini miksdə yox, elə indi tap.
Alətlərə görə mikrofonun yeri
Hər alət üçün qayda eynidir: mikrofonu qoy, qısa parça yaz, dinlə, bir az tərpət, təkrarla. Sxemə yox, qulaqlığa və öz qulaqlarına güvən.
Akustik gitara
Mikrofonu birbaşa rezonans deşiyinə tutma, səs gurultulu və boğuq çıxır. Klassik başlanğıc nöqtəsi qolun gövdəyə birləşdiyi yerdir, təxminən 15 ilə 30 santimetr arası məsafədən. Daha çox dolğunluq üçün mikrofonu deşiyə, daha çox parlaqlıq və sim təfərrüatı üçün qola doğru apar. Başqa yaxşı mövqe ifaçının çiyni üstündən gitaraya yönəlmiş mikrofondur. Bu, ifaçının özünün eşitdiyinə yaxın səs verir.
Piano
Pianinoda qapağı aç və mikrofonu açıq üst hissənin üzərinə qoy, yaxud ön paneli çıxarıb çəkiclərin olduğu hissəyə bir az məsafədən yönəlt. Rəqəmsal pianon və ya sintezatorun varsa, onun dinamiklərini mikrofonla yazma. Onu xətti çıxışlar (line out) vasitəsilə birbaşa audio interfeysə yaz. Hər dəfə daha təmiz səslənəcək.
Kamança, tar və saz
Kamança səsi gövdəsindən ətrafa yayır. Mikrofonu ən azı bir qol uzunluğu məsafədə, gövdəyə doğru yönəlt. Simlərə lap yaxın qoyulmuş mikrofon kamanın cızıltısını şişirdir və səsi sərtləşdirir. Tar və saz gitaraya bənzər yanaşma tələb edir: mikrofonu alətin tam qarşısına, həddən artıq yaxına qoyma, qolun gövdəyə birləşdiyi yerlə gövdənin ortası arasında ən xoş səslənən nöqtəni axtar.
Zərb alətləri
Qaval və nağara yüksək və kəskin səslənir. Mikrofonu gözlədiyindən uzaqda saxla və zərbələr səviyyəni aşıb kəsilməsin deyə giriş səviyyəsini aşağı sal.
Bir ifa, bir neçə rakurs
İki mikrofonun varsa, onları eyni anda yaz: biri təfərrüat üçün yaxında, digəri otaq və ya bütöv alət üçün daha uzaqda. Miksdə onları istədiyin nisbətdə qarışdıra bilərsən.
Bir mənbəyə yönəlmiş iki mikrofon bir-birini qismən söndürə və səsi nazikləşdirə bilər. İkisini birlikdə dinlə. Birləşmə hər mikrofonun ayrılıqda səsindən zəif çıxırsa, kanallardan birində polyarlığı çevir və hansı variant daha dolğundursa, onu saxla. Məsafə üçün tanınmış qayda "üçə bir" qaydasıdır: ikinci mikrofon birincidən ən azı birincinin mənbədən olduğu məsafənin üç misli qədər uzaqda olmalıdır.
Bir mikrofonla müxtəlif mövqelərdə bir neçə tam ifa yaz və ən yaxşısını seç. Fərqli mövqelərdən yazılmış ifaları stereo cüt kimi üst-üstə qoyma. Dublyaj başqa məsələdir: eyni partiyanın sağa və sola yayılmış iki ayrı ifası gitaranı geniş səsləndirməyin adi üsuludur.
Gitaranın pikapı varsa, pikapı və mikrofonu birlikdə yaz. Təkcə pikap çox vaxt plastik kimi səslənir, amma mikrofonun altına yavaşca qatılanda səsə dəqiqlik verir.
Səviyyə, kökləmə və ifalar
Ehtiyat səviyyə saxla. 24 bitdə ucadan yazmağa ehtiyac yoxdur. Şkalanın yuxarısından xeyli aşağıda qalan pik səviyyələri istifadə edə bilməyəcəyin kəsilmiş ifadan daha təhlükəsizdir.
Hər ifadan əvvəl alətini köklə, təkcə sessiyanın əvvəlində yox, çünki otaq isindikcə akustik alətlərin kökü qaçır. Onlarla qısa düzəliş əvəzinə bir neçə tam ifa yaz ki, tembr və hiss eyni qalsın. Faylları elə yazarkən adlandır, məsələn "Gitara yaxın, ifa 3". Bir həftədən sonra hansının yaxşı olduğunu xatırlamayacaqsan.