Akustik enstrümanlar dürüsttür. Vokal efektlerin arkasına biraz saklanabilir ama evde kaydedilmiş bir gitar ya da piyano odayı, buzdolabını ve gıcırdayan sandalyeyi doğrudan miksin içine taşır. İyi haber şu: evde akustik enstrüman kaydı, ne satın aldığından çok neyi nereye koyduğuna bağlı. Mikrofonu on santim oynatmak çoğu zaman yeni bir mikrofondan daha fazla iş görür.
Mikrofondan önce odayı seç
Duvarları paralel, küçük ve boş odalar kutu gibi ve çınlayan bir ses verir. Odanın ortasında bir kez el çırp ve dinle: hızlı, metalik bir titreşim sert yansımalar demektir. Kanepesi, perdesi, halısı ve dolu kitaplıkları olan döşeli bir oda genellikle daha sakin duyulur.
Çoğu evde işe yarayan birkaç kural:
- Çalan kişiyi köşeye ya da duvarın dibine oturtma. Onu odanın ortasına doğru al.
- Çalanın arkasına ve mümkünse mikrofonun arkasına kalın bir battaniye ya da yorgan as. Mikrofona ilk ulaşan yansımaları emer.
- Odayı tamamen öldürme. Akustik enstrümanlar etraflarında biraz hava olduğunda doğal duyulur. Amaç sakinlik, ölü bir ses değil.
Evinde iki üç farklı yer dene. Her birinde on saniye kaydet, kulaklıkla dinle ve en az kutu gibi duyulanı seç.
Artık duymadığın gürültü
Kulağın buzdolabını duymamaya alışmıştır, mikrofon ise alışmamıştır. Kayıttan önce odada dur ve şunlara kulak ver:
- buzdolabı, klima, kalorifer ya da bilgisayar fanı;
- trafik, komşular, asansör ya da bir köpek;
- enstrümanın kendi sesleri: tel gıcırtıları, piyano pedalları, gıcırdayan tabure;
- sen: bilezikler, hışırdayan bir ceket, mikrofona yakın nefes.
Kapatabildiğin her şeyi kapat. Buzdolabının fişini çekiyorsan, geri takmak için telefonuna hatırlatıcı kur. Sessiz bir sandalye seç ve günün en sakin saatinde kaydet. Telefonu uçak moduna al, hem bildirimler yüzünden hem de bazı telefonlar yakındaki kablolarda vızıltı yaptığı için.
Her oturuma on saniyelik bir sessizlik kaydederek başla. Sesi aç ve dinle. Uğultu ya da cızırtı duyuyorsan, kaynağını miks sırasında değil şimdi bul.
Enstrümana göre mikrofon yerleşimi
Her şey için kural aynı: mikrofonu yerleştir, kısa bir kayıt al, dinle, biraz oynat, tekrarla. Bir şemaya değil, kulaklığına ve kulaklarına güven.
Akustik gitar
Mikrofonu doğrudan ses deliğine doğrultma, ses gümbür gümbür olur. Klasik başlangıç noktası sapın gövdeyle birleştiği yerdir, yaklaşık 15 ila 30 santim uzaklıktan. Daha dolgun bir ses için ses deliğine, daha parlak ve tel ayrıntısı olan bir ses için sapa doğru kaydır. Bir başka iyi konum, çalanın omzunun üstünden gitara doğru bakan bir mikrofondur. Çalanın kendi duyduğuna yakın bir ses verir.
Piyano
Duvar piyanosunda kapağı aç ve mikrofonu açık üst kısmın üzerine yerleştir, ya da ön paneli çıkarıp çekiçlerin olduğu bölgeye biraz mesafeden yönelt. Dijital piyanon ya da klavyen varsa hoparlörlerini mikrofonla kaydetme. Line çıkışlarından doğrudan ses kartına kaydet. Her seferinde daha temiz duyulur.
Keman, kemençe, bağlama ve ud
Keman ve kemençe gibi yaylı sazlarda mikrofonu en az bir kol boyu mesafeden gövdeye doğru yönelt. Tellere çok yakın bir mikrofon yayın sürtünme sesini abartır ve sesi sertleştirir. Bağlama ve ud gitara benzer davranır: mikrofonu doğrudan ses deliklerine ya da göğsün tam ortasına çok yakın koyma, sapın gövdeye birleştiği yerle gövdenin ortası arasında en güzel duyulan noktayı ara.
Vurmalılar
Darbuka ve bendir yüksek ve keskin sesli enstrümanlardır. Mikrofonu sandığından daha uzakta tut ve vuruşlar kırpılmasın diye giriş seviyesini düşür.
Tek çekim, birden fazla açı
İki mikrofonun varsa ikisiyle aynı anda kaydet: biri ayrıntı için yakında, diğeri oda ya da enstrümanın bütünü için daha uzakta. Mikste ikisini istediğin oranda karıştırabilirsin.
Aynı kaynağa yönelmiş iki mikrofon birbirini kısmen yok edip sesi inceltebilir. İkisini birlikte dinle. Birleşim, mikrofonların tek tek sesinden daha zayıf geliyorsa bir kanalda polariteyi ters çevir ve hangi versiyon daha doluysa onu tut. Mesafe için bilinen bir kural üçe bir kuralıdır: ikinci mikrofon birinciden, birincinin kaynağa olan uzaklığının en az üç katı uzakta olmalı.
Tek mikrofonla farklı konumlarda birkaç tam çekim yap ve en iyisini seç. Farklı konumlardan alınmış çekimleri stereo bir çiftmiş gibi üst üste koyma. Dublaj başka bir şey: aynı partisyonun sağa ve sola açılmış iki ayrı çalınışı, gitarı geniş duyurmanın yaygın bir yoludur.
Gitarının manyetiği varsa manyetiği ve mikrofonu birlikte kaydet. Manyetik tek başına çoğu zaman plastik gibi duyulur ama mikrofonun altına hafifçe karıştırıldığında sese netlik katar.
Seviye, akort ve çekimler
Bolca pay bırak. 24 bitte yüksek seviyede kaydetmeye gerek yok. Ölçeğin tepesinin epey altında kalan tepe seviyeleri, kullanamayacağın kırpılmış bir çekimden daha güvenlidir.
Sadece başta değil her çekimden önce akort et, çünkü oda ısındıkça akustik enstrümanların akordu kayar. Onlarca kısa düzeltme yerine birkaç tam çekim al ki tını ve his tutarlı kalsın. Dosyalara kaydederken isim ver, örneğin "Gitar yakın, çekim 3". Bir hafta sonra hangisinin iyi olduğunu hatırlamayacaksın.