Dinleyiciler bir şarkıyı nadiren kötü olduğu için geçer. Çoğu zaman birkaç saniye boyunca yeni hiçbir şey olmadığı için geçerler. İyi bir intro, geçişler ve ses tasarımı prodüktörlerin şarkıyı hareket hâlinde tutma yoludur: kulağa bir şeyin değişmek üzere olduğunu haber veren küçük sinyaller. Yerinde kullanıldığında neredeyse fark edilmezler. Abartıldığında ise şarkı bir sample paketinin tanıtım demosuna benzer.
İntro: kim olduğunu söyle ve yol ver
İntronun tek bir görevi var: şarkının havasını ve kimliğini hızlıca kurmak, sonra sözü vokale ya da nakarata bırakmak. Çoğu türde işe yarayan birkaç yol:
- İmza ses. Bir iki saniyede bunun hangi şarkı olduğunu anlatan tanıdık bir öğe: kısa bir bağlama cümlesi, filtrelenmiş bir vokal parçası ya da kendine has bir davul geçişi.
- Filtrelenmiş ön izleme. Nakaratın groove'unu boğuk, alçak geçiren filtreli hâliyle başlat, kıta ya da nakarat geldiğinde filtreyi aç.
- Önce ses. Beat girmeden önce bir vokal cümlesi. Hemen bağ kurar.
- Sessizlik ve hazırlık notası. Bir nefes, bir sayım ya da kısa bir hazırlık notası, ardından her şey aynı anda.
Ne seçersen seç, tür yavaş bir yükselişi gerektirmiyorsa introyu kısa tut. Bazı elektronik ve ambient türler bunun istisnasıdır. DJ'ler için uzun bir intro gerekiyorsa ana yayını bekletmek yerine ayrı bir uzatılmış versiyon düşün.
Geçişler: kulağa bir şeyin geldiğini haber ver
Bölümler arasındaki her sınır, kıtadan nakarat öncesine, oradan nakarata, nakarattan tekrar kıtaya, dikkatin düşebileceği bir noktadır. Geçiş bu boşluğu doldurur. Temel araçlar:
- Riser ve sweep'ler. Yeni bölümden önce bir iki ölçü boyunca perdesi, ses seviyesi ya da parlaklığı yükselen gürültü veya synth sesleri. Drop ya da nakarattan önce klasik bir yöntem.
- Ters efektler. Ters çevrilmiş bir zil, bir sonraki cümlenin ilk kelimesine götüren ters reverb ya da güçlü vuruşa çeken ters bir piyano notası.
- Boşluklar. Nakarattan önceki son vuruşta ya da ölçüde davulları veya bası çıkarmak. Sessizlik geri dönüşü daha güçlü kılar, çoğu zaman herhangi bir efektten daha fazla.
- Doldurmalar. Bir davul geçişi, bir bas yürüyüşü ya da kısa bir gitar cümlesi. Eski usul ama hâlâ etkili, özellikle çalınmış gibi duyulan türlerde.
- Vuruş efektleri ve inişler. Yeni bölümün ilk vuruşunda bir darbe ya da büyük bir nakarattan sonra enerjinin kıtaya oturmasını sağlayan inen bir sweep.
- Filtre ve otomasyon hareketleri. Bütün mikste açılan bir yüksek geçiren filtre ya da vokal cümlesinin son kelimesinde büyüyen reverb.
Geçişleri de her şeyi mikslediğin gibi miksle. Riser'ların genellikle alt frekanslarını kesmek gerekir ki bası bulandırmasınlar. Vokalin üstünde değil altında durmalılar. Şarkının tonuna göre akort edilmiş riser'lar ve ters notalar sıradan gürültüden çok daha müzikal duyulur.
Ear candy: dikkatli dinleyene küçük ödüller
Ear candy, bir iki kez ortaya çıkan ve dikkatle dinleyeni ödüllendiren küçük ayrıntılardır: bir tarafa panlanmış bir ad-lib, ana cümleye cevap veren bir vokal, yalnızca ikinci kıtada duyulan bir perküsyon, bir kelimede kısa bir kekeleme efekti, şehrinin bir sokağından kaydedilmiş ses.
Bunun arkasındaki ilke çeşitliliktir. İkinci kıta birincinin aynısıysa dikkat dağılır. Birkaç ölçüde bir, bir iki küçük şeyi değiştir: bir perküsyon katmanı ekle, bir öğeyi çıkar, bir cümleyi çiftle. Kimse bunu bilinçli olarak fark etmez ama şarkı canlı hissettirir.
Başka sanatçılar için pop yapan prodüktör Bora Akın basit bir kurala uyuyor: hiçbir bölüm birebir tekrar etmez. Tekrar eden her nakarata en az bir yeni öğe girer, örneğin bir armoni, bir karşı melodi ya da davullarda bir değişiklik, sessiz bile olsa.
Abartmamak
En sık yapılan hata efektleri üst üste yığmaktır. Fazla kaçırdığını gösteren işaretler:
- Her bölüm sınırında aynı anda bir riser, ters zil ve darbe var.
- Vokalin girdiği anda efektler vokalden daha yüksek.
- Şarkı kulaklıkta dolu, telefon hoparlöründe boş duyuluyor.
- Bir arkadaşın melodiyi değil, vınlama seslerini hatırlıyor.
Her geçiş için tek bir ana fikir seç. En büyük hamleleri en önemli anlara sakla, genellikle ilk ve son nakarata. Onları büyük hissettiren şey zıtlıktır.
Dinleyici gibi kontrol et
Şarkıyı dışa aktar ve telefon hoparlöründe, kulak içi kulaklıkta ve arabada dinle. Stüdyo monitörlerinde akıcı duyulan geçişler küçük hoparlörlerde kaybolabilir, çoğunlukla sub bastan oluşan darbeler ise tamamen yok olabilir. Bir kez ekrana bakmadan dinle ve dikkatinin nerede dağıldığını not et. O noktaya ya bir geçiş, ya bir değişiklik ya da bir kesim gerekiyor.
Sample paketlerinden ses kullanıyorsan lisansı oku. Pek çok paket yayınlanan müzikte kullanıma izin verir, ama şartlar farklıdır ve bazılarında kısıtlama vardır. Yayını gönderirken şarkıdaki her şeyin hakkına sahip olduğunu onaylarsın, buna üç saniyelik bir riser da dahil.