Son ixrac həftələrlə görülən işin səssizcə korlana biləcəyi andır. Sonda bir klik, klip edən nəqarət və ya "final_v7_ESL" adlı fayl dəyişiklik tələbinə, daha pis halda isə yığışdırıb yenidən buraxmalı olduğun relizə çevrilə bilər. Təmiz təhvil faylı belə görünür.
Sample rate və bit dərinliyi: miflərsiz
Stream üçün təhvillərin çoxu klassik CD standartında, yəni 44.1 kHz və 16 bitdə tamamilə qaydasındadır. Bir çox distribütor və platforma 24 bit və 48 kHz də qəbul edir və mastering mühəndisi sənə 24 bitlik fayl veribsə, onu atmağa heç bir səbəb yoxdur. Distribütorunun nə qəbul etdiyini yoxla və tələblərə uyğun gələn ən yaxşı versiyanı göndər.
Bir neçə qayda rəqəmlərin özündən daha vacibdir:
- İşlədiyin tezlikdə qal. Layihə 44.1 kHz-dədirsə, 96 kHz-də ixrac yalnız faylın həcmini artırır. Tezliyi yuxarı qaldırmaq heç vaxt yazılmamış detalı yaratmır.
- Dizeri bir dəfə, sonda tətbiq et. 24 bitdən 16 bitə enirsənsə, dizeri məhz o son addımda tətbiq et, başqa heç yerdə yox.
- MP3-dən WAV düzəltmə. Sıxılmış faylı WAV-a çevirmək bütün itkiləri saxlayır, sadəcə faylı böyüdür. Əlindəki yeganə nüsxə MP3-dürsə, orijinal sessiyanı tap və yenidən ixrac et.
- Stereo, bir fayl. Sol və sağ kanalı ayrı fayllarla yox, bir stereo WAV kimi göndər.
Ehtiyat həcm və klipinq
Təmiz master klip etmir. Ən güclü nəqarəti qulaqlıqla dinlə və metrlərə bax. Piklər tavana yapışıbsa, zərbələr yastılaşmış və ya xışıltılı səslənirsə, masterə qayıt.
Bir çox mühəndis 0 dBFS-dən bir qədər aşağıda true peak ehtiyatı saxlayır, çünki platformaların istifadə etdiyi sıxılmış formatlara çevrilmə pikləri həddən yuxarı qaldıra bilər. Mastering mühəndisindən hansı səviyyəni hədəflədiyini soruş.
Həm də artıq səs yüksəkliyinin dalınca qaçmağa əvvəlki qədər səbəb yoxdur. Böyük platformalar trekləri təxminən eyni səviyyədə səsləndirmək üçün səsi tənzimləyir. Yəni həddən artıq sıxılmış master sadəcə alçaldılır və zərəri özündə saxlayır. Mahnıya xidmət edən səviyyəni hədəflə.
Faylın başlanğıcı və sonu
Qarşısı alına bilən problemlərin çoxu məhz kənarlarda olur.
Başlanğıcda uzun sükutu kəs, amma ilk nota toxunma. İlk zərbədən əvvəl kiçik boşluq normaldır, bir neçə saniyəlik heç nə isə dinləyiciyə trekin xarab olduğunu düşündürür. Yaxınlaşdırıb ilk zərbənin bütöv qaldığına əmin ol.
Sonda reverb və delay quyruqlarının tam sönməsinə imkan ver, sonra tam sükuta qədər fade et. Nəsə hələ səslənərkən sərt kəsmək klik yaradır. Mahnının sonu tədricən sönürsə, bunu masterdə et, kiminsə sonradan kəsəcəyinə ümid etmə.
Sonda uzun sükut parçalarından və bir dəqiqəlik boşluqdan sonra gələn "gizli trek"lərdən qaç. Onlar dinləyicini çaşdırır və yoxlama zamanı sual doğura bilər.
Albomda mahnılar bir-birinə keçirsə, faylları keçid nöqtələrində dəqiq böl və birləşmələri ardıcıllıqla dinlə. Lazım olsa bölgünü yenidən edə bilmək üçün albom sessiyasını saxla.
Adlar və versiyalar
Mağazalar faylının adını oxumur, amma sən və birlikdə işlədiyin hər kəs oxuyacaq. Aydın sistem səni səhv miksi yükləməkdən qoruyur.
- Sadə latın hərfləri, rəqəmlər, defis və ya alt xətt istifadə et: LaleNova_YayGecesi_Master_24bit_48k.wav.
- Versiyanı ada yaz: Master, Clean, Instrumental, Acapella.
- Köhnə masterləri sil və ya arxivə at ki, adında Master sözü olan yalnız bir fayl qalsın.
WAV-ın içindəki teqlər platformaların istifadə etdiyi məlumat deyil. Ad, artist və kreditlər göndərmə zamanı daxil etdiyin məlumatlardan götürülür, ona görə orada da diqqətli ol. CULT-da audionu WAV kimi yükləyir, artist məlumatlarını və kreditləri də elə həmin axında doldurursan. Bu, ikisini yan-yana müqayisə etmək üçün yaxşı məqamdır.
Relizdən sonra nəyi saxlamalı
Yükləmə faylın həyatının sonu deyil. Hər reliz üçün ayrıca qovluqda bunları saxla:
- əlindəki ən yüksək keyfiyyətdə final master WAV;
- varsa, instrumental və akapella versiyaları;
- remiks, canlı ifa və sinxronizasiya sorğuları üçün stem-lər və ya çoxtrekli sessiya;
- nə vaxtsa yenidən mastering lazım olarsa, masteringdən əvvəlki final miks;
- kover, sözlər və bölgü vərəqi.
Bunları iki yerdə saxla, məsələn, xarici diskdə və bulud yaddaşında. İllər sonra kimsə instrumental və ya remiks istəyəndə fayllar bir axtarış məsafəsində olsa, razılıq vermək xeyli asan olur.
Son dinləmə
Yükləmədən əvvəl göndərəcəyin məhz həmin faylı əvvəldən axıra qədər bir dəfə qulaqlıqda, bir dəfə də dinamiklərdə dinlə. Kliklərə, səsin itməsinə, səhv versiyaya və kəsilmiş hər şeyə qulaq as. Bu, bir neçə dəqiqə çəkir, amma həftələrə qənaət edə bilər.