Səbinə Lay yeni sinqlının bəndlərini azərbaycanca, nəqarətini isə rusca oxuyur. Mahnı hazırdır, amma yükləmə forması sadə görünən iki sual verir: bu mahnı hansı dildədir və adı dəqiq nədir? İki dildə oxunan mahnını reliz etmək çətin deyil. Sadəcə bir neçə qərarı əvvəlcədən verib bütün platformalarda eyni cür tətbiq etmək lazımdır.
Əvvəlcə mahnının əsas dilini müəyyən et
İki dilli trekin də bir əsas kimliyi olmalıdır. Platformalar dil sahəsinə baxaraq mahnını təsvir edir, dinləyicilərə tövsiyə edir, bəzən də uyğun redaktorlara yönləndirir. Ona görə "hər ikisi" cavabı nadir hallarda faydalı olur.
Özünə üç sual ver:
- Oxunan sətirlərin çoxu hansı dildədir?
- Nəqarət, yəni insanların yadda saxlayıb axtaracağı hissə, hansı dildədir?
- Reliz ilk növbədə hansı auditoriya üçündür?
Cavablar üst-üstə düşürsə, məsələ həll olunub. Səbinənin bəndləri daha uzundur, amma rusca nəqarət dörd dəfə təkrarlanır və insanlar məhz onu zümzümə edəcək. O yenə də dil olaraq azərbaycancanı seçir, çünki reliz əvvəlcə Azərbaycandakı dinləyicilər üçündür. Rusca nəqarət isə ikinci auditoriyaya açılan qapı kimi qalır.
Bəzi formalarda çoxdilli seçim və ya ikinci dili əlavə etmək imkanı olur. Varsa, ondan dürüst istifadə et. Yoxdursa, üstünlük təşkil edən dili seç və narahat olma: bu sahə mahnını təsvir edir, onu heç kimdən gizlətmir.
Bir başlıq, bir əlifba
İki dilli relizlərdə ən çox səhv başlıqda olur. Tipik nümunələr:
- "Gecə / Ночь": mahnı koverdə də, klipdə də yalnız "Gecə" adlanır, amma metadataya iki ad yazılıb.
- "Gecə (Night)": xarici dinləyiciyə kömək olsun deyə mötərizədə tərcümə əlavə edilib.
- "Gece": klaviatura başqa dildə qaldığı üçün söz ə hərfi olmadan yazılıb.
Platformaların yazılış qaydaları adətən başlığı mahnının adı kimi, artistin özünün işlətdiyi formada qəbul edir. Mötərizədəki tərcümə əlavə məlumat sayılır və bir çox mağaza onu yazmamağı xahiş edir. İkiqat ad yalnız həqiqətən rəsmi addırsa yerinə düşür: koverdə, klipdə və postlarda eyni cür işlənməlidir. Şübhə edəndə hər platformanın cari qaydalarına bax, çünki detallarda fərqlənirlər.
Yaxşı qayda belədir: mahnını insanların axtaracağı sətrə görə adlandır və o sətir hansı əlifbada oxunursa, elə də yaz. Nəqarət ruscadırsa, kiril başlıq həm dürüstdür, həm də rusdilli dinləyici onu asan tapır. Nəqarət azərbaycancadırsa, ə, ğ və ı hərflərini dilin özündə olduğu kimi yaz.
Transliterasiya tərcümə deyil
Bu iki anlayışı tez-tez qarışdırırlar, mağazalar isə onlara tamam fərqli yanaşır.
- Transliterasiya eyni sözü başqa əlifba ilə yazmaqdır: "Ночь" olur "Noch". Məna dəyişmir, yalnız hərflər dəyişir.
- Tərcümə sözü başqa dilin sözü ilə əvəz edir: "Ночь" olur "Night".
Bəzi platformalar kiril, ərəb və ya başqa qeyri-latın əlifbası ilə yazılmış başlığın transliterasiyasını ayrıca sahədə istəyir və ya qəbul edir. Bu sahə mahnının başqa regionlarda tapılması və düzgün göstərilməsi üçündür. Ora tərcümə və ya əlavə açar sözlər yazılmır.
Transliterasiya edirsənsə, bir sistem seç və bütün relizlərdə ona sadiq qal. Eyni söz bir mahnıda "Noch", digərində "Notch", üçüncüsündə "Nochi" yazılsa, axtarışda üç fərqli ad kimi görünəcək.
Artist adın da eyni məntiqlə, sadəcə daha geniş miqyasda işləyir. Mahnının dilindən asılı olmayaraq, adın bütün relizlərdə eyni yazılmalıdır. Fərqli bazarlar üçün adını başqa cür yazmaq istəyirsənsə, bu, hər platformanın profil ayarları ilə bağlı məsələdir, mahnıdan mahnıya dəyişdirilən şey deyil.
Platformalar başlığı və sözləri necə göstərir
Striminq tətbiqləri başlıqları tərcümə etmir. Berlindəki dinləyici sənin göndərdiyini hərfbəhərf görür. Bunun iki nəticəsi var.
Birincisi, axtarış insanların nə yazmasından asılıdır. Latın klaviaturası olan biri "gecə" əvəzinə "gece" yaza bilər. Axtarış sistemlərinin çoxu bunu başa düşür, amma hamısı yox və həmişə birinci nəticədə yox. Latın klaviaturası ilə kiril başlığı axtaran isə platforma onu transliterasiya ilə bağlamayıbsa, mahnını heç tapmaya bilər. Başlığını ən çox hansı auditoriyanın yazacağını əvvəlcədən düşün.
İkincisi, sözlər səsin ardınca gedir. Sözlər platformada hansısa söz servisi vasitəsilə göstərilirsə, hər sətir oxunduğu dildə və əlifbada yazılmalıdır: rusca sətirlər kirillə, azərbaycanca sətirlər Azərbaycan latını ilə. Səhifə eynicinsli görünsün deyə rusca nəqarəti latın hərfləri ilə yazma. Bu, sözləri məhz başa düşən insanlar üçün oxumağı çətinləşdirir.
İkinci dil üçün öz kanallarından istifadə et
Metadatanın ciddi qaydaları var, öz məkanlarının isə yoxdur. İkinci auditoriyanı məhz burada salamlayırsan.
- YouTube klipinin təsvirində mahnını iki dildə izah edə, hər dil üçün altyazı əlavə edə bilərsən.
- Sosial şəbəkədə post mətnini bir dildə, ilk şərhi digər dildə yaz və ya postlarda dilləri növbələşdir.
- Bioda hər dildə bir qısa cümlə yeni dinləyiciyə doğru ünvana gəldiyini bildirir.
- Mahnını rusdilli kuratora və ya bloqa göndərəndə müraciəti rusca yaz və nəqarətin rusca olduğunu qeyd et.
Belə olanda reliz mağazalar üçün səliqəli qalır, hər auditoriya isə mahnının onun üçün də yazıldığını hiss edir.
Göndərməzdən əvvəl yoxla
- Dil sahəsi üstünlük təşkil edən vokala və ya əsas auditoriyaya görə seçilib, formada çoxdilli seçim varsa, ondan istifadə olunub.
- Başlıq bir dəfə, oxunduğu əlifbada, bütün xüsusi hərflərlə yazılıb.
- Mötərizədə tərcümə yoxdur, əgər ikiqat ad həqiqətən rəsmi deyilsə.
- Transliterasiya istənibsə, vahid sistemlə yazılıb.
- Koverdəki yazı başlıq sahəsi ilə eynidir.
- Artist adı əvvəlki bütün relizlərdəki kimi yazılıb.
Başlıqda və ya koverdə düzəliş lazım olsa, CULT komandası istənən dəyişikliyi portalda göstərəcək. Amma hər şeyi göndərməzdən əvvəl qaydaya salmaq sənə bir mərhələ qənaət edir.