Bakılı bir müğənnini təsəvvür et: pərəstişkarları İstanbulda, Moskvada və Dubayda yaşayır. Onların hər biri adını başqa klaviaturada yazır. Artist adın və mahnı adların üçün seçdiyin əlifba, latın, kiril və ya ərəb, bu insanların səni axtarışda tapıb-tapmayacağını həll edir. Yeganə düzgün cavab yoxdur, amma seçimin özündən daha vacib bir qayda var: bir dəfə qərar ver və ona sadiq qal.
Artist adı: bir rəsmi yazılış
Platformalar relizi artist profilinə sənin yazdığın ad və seçdiyin profil vasitəsilə bağlayır. Adın bir relizdə latınca, növbətidə kirillə yazılıbsa, ikinci profil yaranması və ya kataloqun ikiyə bölünməsi riski var.
Əsas auditoriyanın əlifbasını seç. Bir neçə bazarda işləyirsənsə, latın çox vaxt praktik seçimdir, çünki demək olar ki, hər yerdə oxunur. Bəzi artistlər ana əlifbasını qəsdən saxlayır, çünki öz ölkəsindəki dinləyicilər məhz belə axtarır. Hər iki yanaşma işləyir, bir şərtlə ki, onları heç vaxt qarışdırmayasan.
Sonra xüsusi hərflər barədə qərar ver. Uydurma müğənnimiz Günay Ərk, Gunay Erk də ola bilərdi. "ü" və "ə" hərflərini saxlamaq onun haradan olduğunu göstərir. Onlardan imtina etmək xaricdəki dinləyicilərin işini asanlaşdırır. İkisi də olar. Relizdən-relizə birindən digərinə keçmək isə olmaz.
Adın yanına mötərizədə ikinci əlifbada yazılışını əlavə etmə, məsələn latın adından sonra kiril variantını. Platformalar bunu adətən artist adı kimi qəbul etmir, axtarışa da kömək etmir. Alternativ yazılışların yeri bioqrafiya və sosial şəbəkə profilləridir.
Mahnı adı mahnının dilinə tabedir
Adi prinsip sadədir: adı mahnının oxunduğu dildə və əlifbada yaz. Rusca mahnının adı kirillə, azərbaycanca mahnının adı ə, ş, ğ kimi hərflər saxlanmaqla latınca, ərəbcə mahnının adı isə ərəb əlifbası ilə yazılır.
Platformaların üslub qaydaları adətən yalnız axtarış xatirinə mötərizədə tərcümə və ya transliterasiya əlavə edilməsini istəmir, əgər bu, həqiqətən rəsmi ad deyilsə. Bəzi platformalar və distribyutorlar adın transliterasiya olunmuş və ya tərcümə edilmiş versiyası üçün ayrıca sahə təklif edir. Belə sahələr varsa, onları hər dəfə eyni qayda ilə doldur. Bu qaydalar dəyişir, ona görə göndərməzdən əvvəl indiki tələbləri yoxla.
Dili dəyişən mahnılarda nəqarətin və ya adın götürüldüyü ifadənin dilini əsas götür.
Bir gizli tələ də var: bəzi latın və kiril hərfləri eyni görünür. Rus klaviaturasından kopyalanmış kiril "о" və ya "а" latın adın içinə sızar və söz mükəmməl görünsə də axtarışda uyğun gəlməz. Ad nə vaxtsa iki klaviaturada yazılıbsa, onu bir klaviaturada yenidən yaz.
Transliterasiya: bir sistem seç və onda qal
Rus və ya ərəb sözünü latın hərfləri ilə yazanda həmişə bir neçə variant olur. "Ночь" Noch, Noch' və ya Notch ola bilər. "نور" Nour, Noor və ya Nur ola bilər. Heç biri səhv deyil. Hamısını birdən işlətmək isə səhvdir.
Yazılış vərəqi saxla: artist adın və hər mahnı adı, işlətdiyin hər əlifbada, rəsmi forma qeyd olunmaqla. Onu dizaynerinlə, video montajçınla və sənin üçün yazı hazırlayan hər kəslə paylaş. CULT vasitəsilə reliz göndərəndə daxil etdiyin artist məlumatları platformalara gedir, ona görə adı yaddaşdan yazma, həmin vərəqdən köçür.
Dinləyicilər əslində necə axtarır
İnsanlar telefonlarındakı klaviatura ilə yazır. Türk klaviaturasında "ə" yoxdur, ona görə türkiyəli dinləyici "e" və ya "a" yazır. Rusdilli pərəstişkar latınca adını eşitdiyi kimi kirillə yaza bilər. Ərəbdilli dinləyici isə onu ərəb hərfləri ilə yaza bilər.
Platformaların axtarışı bəzi variantları, məsələn hərflərdəki işarələrin buraxılmasını tanıyır, amma hamısını yox, hər platforma da özünəməxsus davranır. Ona görə yoxla:
- Müxtəlif ölkələrdəki dostlarından adını və bir mahnı adını təbii yazdıqları kimi axtarmağı xahiş et.
- Gördüklərinin ekran şəkillərini topla.
- Axtarış alınmayan yerdə həmin variantı metadataya yox, ondan kənara əlavə et: bioqrafiyaya, sosial profillərə, YouTube təsvirlərinə və yazılara.
Sosial şəbəkələrin çoxu istifadəçi adında yalnız latın hərflərinə icazə verir, ona görə istifadəçi adın adının latın versiyası ilə üst-üstə düşməlidir.
Hər əlifbanın öz tələləri
Ərəb əlifbası
Ərəb yazısı sağdan sola gedir. Bir adda ərəb və latın hərflərini qarışdırmaq bəzi tətbiqlərdə qəribə ardıcıllıqla göstərilə bilər, mümkünsə bundan qaç. Metadatada hərəkə işarələrini yazma, onları demək olar ki, heç kim yazmır. Hərf variantlarına da hazır ol: insanlar ة ilə ه, ى ilə ي, أ ilə ا hərflərini bir-birinin yerinə yazır. Standart yazılışı işlət, geniş yayılmış variantları bioqrafiyada qeyd et.
Kiril əlifbası
Çoxları ё əvəzinə е yazır, adında ё varsa, hər ikisini gözlə. Ukrayna və ya qazax dillərindəki і, қ kimi hərflər bir çox rus klaviaturasında yoxdur.
Azərbaycan və türk latını
"ə"-dən başqa ı ilə i hərflərinə və böyük İ-yə diqqət et. Adları tamamilə böyük hərflərlə yazma: üslub qaydaları bunu sevmir, tətbiqlər hərfləri çevirəndə türk hərfləri səhv registrə düşə bilər.
Qısa yoxlama siyahısı
- Bir əlifbada, hərfi-hərfinə yazılan bir rəsmi artist adı.
- Mahnının dilində və əlifbasında yazılmış adlar.
- Hər şey üçün bir transliterasiya sistemi.
- Adların içində gizlənmiş başqa klaviatura hərfləri yoxdur.
- Komandanla paylaşılan yazılış vərəqi.
- Alternativ yazılışlar metadatada yox, bioqrafiyada və təsvirlərdədir.